PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : عملکرد واحد کنترل الکترونیکی (ecu)


tondar90
01-02-2010, 09:21 AM
عملکرد واحد کنترل الکترونیکی (ecu)

http://khodroha.com/ecu-sis.jpg
بحث کلی
واحد ECU دارای دو کارکرد عمده شامل کنترل زمان بندی یا تایمینگ و کنترل حجم تزریق سوخت می باشد سیستم کنترل زمانبندی تزریق یا تایمینگ و زمان تزریق سوخت انژکتور به داخل سیلندر را تعیین میکند که توسط سیگنال اولیه جرقه تعیین می شود سیستم کنترل حجم تزریق مقدار سوختی را که باید به داخل سیلندرها تزریق شود تعیین می کند و بر اساس موارد زیر مشخص می گردد
1- سیگنال تزریق پایه که با سیگنال دور موتور و سیگنال حجم هوای مکش مشخص می شود
2- سیگنالهای تصحیح حجم تزریق
علاوه بر این مدار تقویت کننده برای عملکرد انژکتورها باید در نظر گرفته شود
کنترل زمان بندی تزریق
تزریق سوخت به هر سیلندر به ازای هر سیکل کارکرد موتور دو مرتبه اتفاق می افتد بدین ترتیب که به ازای هر دور میل لنگ یک تزریق انجام می گیرد تزریق به گونه ای زمان بندی می گردد که با جرقه هماهنگی داشته باشد در موتور چهار سیلندر برای هر دو مرتبه جرقه زدن یک تزریق انجام می گیرد و در موتور شش سیلندر برای هر سه سیگنال جرقه یک عمل تزریق انجام می شود
به علاوه سیگنال اولیه جرقه برای تعیین زمان بندی تزریق مورد استفاده قرار می گیرد واحد ECU سیگنال اولیه جرقه را مشخص نموده و سپس یک پالس خروجی ایجاد می کند در مورد موتور چهار سیلندر برای هر دو سیگنال جرقه یک سیگنال تزریق و در موتور شش سیلندر برای هر سه سیگنال جرقه یک سیگنال تزریق ایجاد می گردد
کنترل حجم تزریق
واحد ECU یک سیگنال از دور موتور را با استفاده از سیگنال اولیه جرقه از ترمینال اولیه کوئل جرقه تولید می کند بر اساس این سیگنال و سیگنالهای VC و VS از فلومتر جریان هوا یا همان سیگنال حجم هوای مکش واحد ECU سیگنال تزریق پایه را تولید می کند سپس با استفاده از مدارهای مختلف برای تصحیح تزریق سیگنال تزریق پایه در واحد ECU بر اساس سیگنالهای وارده از هر سنسور اصلاح شده وحجم تزریق برای عملکرد انژکتورها تقویت می شود
حجم تزریق پایه
این حجم توسط حجم هوای مکش و دور موتور تعیین می شود در صورتی که دور موتور ثابت باشد حجم تزریق پایه با افزایش حجم هوای مکش افزایش می یابد به عبارت دیگر در صورتی که حجم هوای مکش ثابت باشد حجم تزریق پایه با کاهش دور موتور افزایش می یابد
ولتاژ یا سیگنال اعمال شده به طرف واحد ECU شامل موارد زیر می باشد
از فلومتر هوا : حجم هوای مکش را مشخص می کند
از کویل جرقه : دور موتور را مشخص میکند
نکته مهم :
هنگامی که ولتاژ ترمینال منفی کویل جرقه تا بیش از 150ولت افزایش یابد واحد ECU سیگنال اولیه جرقه را مشخص می کند وان را به سیگنال دور موتور تبدیل می کند این سیگنال دور موتور نه تنها واحد ECU را از مقدار دور موتور مطلع می کند بلکه زمان بندی تزریق سوخت را مشخص می کند حداقل دوره زمانی تزریق به عنوان سیگنال تزریق پایه برای اطمینان از پایین نیامدن زمان فوق از حداقل زمان تنظیم شده در نظر گرفته می شود حداکثر دوره زمانی تزریق برای جلوگیری از تزریق سوخت کنترل نشده به هنگام بد کار کردن موتور باید در نظر گرفته شود
تصحیحات تزریق
1- غنی سازی در حین استارت و بعد از استارت موتور
مکانیسم غنی سازی حجم تزریق را بر اساس دمای اب رادیاتور و برای بهبود استارت شدن موتور و پایداری عملکرد موتور در دوره زمانی معین بعد از استارت شدن موتور افزایش میدهد حجم تزریق بتدریج تا حجم تزریق پایه کاهش می یابد
ولتاژ یا سیگنال به طرف ECU
از ترمینال سویچ جرقه : چرخش میل لنگ موتور را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب : درجه حرارت اب رادیاتور را مشخص می کند
2- غنی سازی طی گرم شدن موتور
برا بهبود قابلیت رانندگی در حالت سرد بودن موتور که دمای اب رادیاتور پایین تر از 60 درجه می باشد حجم تزریق بر اساس سیگنال ورودی از سنسور دمای اب افزایش می یابد به علاوه برای کاهش مصرف سوخت در طی گرم شدن موتور و در صورتی ک نقاط کنتاکت دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز بسته باشند که دریچه گاز کاملا بسته باشد نسبت غنی سازی کاهش می یابد
ولتاژ سیگنال به طرف ECU
از سنسور درجه حرارت اب : درجه حرارت اب رادیاتور مشخص می گردد
3- تصحیح درجه حرارت هوای مکش
مطابق موارد توضیح داده شده در قسمت سنسور دمای هوای مکش هنگام پایین رفتن دمای هوا هوا متراکم تر می شود هر چند تغییر در حجم هوا ایجاد نمیشود ولی هوا سنگین تر می باشد و در نتیجه نسبت سوخت و هوا افزایش می یابد و بلعکس به هنگام بالا رفتن دمای هوا هوا منبسط شده و در حجم یکسان هوا از نظر وزنی سبک تر بوده و در نتیجه نسبت سوخت وهوا کاهش می یابد
واحد ECU این تغییرات در نسبت سوخت وهوا را توسط سیگنالهای وارده از سنسور درجه حرارت هوای مکش اصلاح می کند
با توجه به اینکه درجه حرارت 20 درجه به عنوان مقدار استاندارد در نظر گرفته شده است در صورتی که درجه حرارت هوای مکش پایین تر از این مقدار باشد حجم تزریق افزایش می یابد و در صورت افزایش درجه حرارت تا بیش از این مقدار حجم تزریق کاهش می یابد
4- غنی سازی و شتاب گیری طی گرم شدن موتور
برای بهبود قابلیت رانندگی و به هنگام سرد بودن موتور در طی گرم شدن موتور سیستم غنی سازی در حین شتاب گیری در نظر گرفته می شود هنگامی که نقطه کنتاکت IDL در دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز باز می شود غنی سازی انجام می گیرد شدت غنی سازی و دوره زمانی تزریق با توجه به درجه حرارت اب رادیاتور تغییر می کند هنگامی که درجه حرارت اب پایین می باشد افزایش غنی سازی و دوره زمانی بیشتر تزریق برای غنی سازی باید در نظر گرفته شود
ولتاژ یا سیگنالها به طرف واحد ECU
از سنسور موقعیت دریچه گاز : باز شدن دریچه گاز تا زاویه کمتر از 1.5 درجه از موقعیت بسته را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب : درجه حرارت اب رادیاتور موتور را مشخص می کند
5 – غنی سازی دور قدرت
هنگامی که دریچه گاز از وضعیت بسته تا بیش از 50 تا 60 درجه باز می شود حجم تزریق افزایش می یابد نسبت غنی سازی تحت مقدار 1.13 یا 1.19 حجم تزریق پایه ثابت می ماند
سیگنال یا ولتاژ به طرف واحد ECU
ازسنسور موقعیت دریچه گاز PSW : در صورتی که دریچه گاز بیش از 50 تا 60 درجه از وضعیت بسته باز شود سیگنال اشکار می گردد
6- قطع سوخت
هنگامی که سرعت موتور بالاتر از سطح تعیین شده قرار می گیرد ونقطه کنتاکت دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز بسته است که در طی ترمز کردن خودرو می باشد تزریق سوخت برای فراهم نمودن الودگی کمتر و مصرف سوخت اقتصادی تر خاتمه می یابد هر چند در صورتی که درجه حرارت اب رادیاتور پایین باشد دور موتور در هنگام قطع سوخت جهت جلوگیری از پدیده وسانات دور و یا قدرت موتور افزایش می یابد
ولتاژ یا سیگنال به طرف واحد ECU:
از کویل جرقه : دور موتور را مشخص میکند
از سنسور موقعیت دریچه گاز : میزان باز شدن دریچه گاز تا زاویه کمتر از 1.5 درجه از موقعیت بسته را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب: درجه حرارت اب رادیاتور را مشخص می کند
7- تصحیح ولتاژ
دوره زمانی واقعی تزریق و عدم تزریق
واحد ECU دوره زمانی تزریق سوخت را برای ایجاد مخلوط سوخت و هوای مورد نیاز موتور محاسبه نموده و به عنوان یک سیگنال تزریق به طرف انژکتورها می فرستد
دوره زمانی تصحیح ولتاژ
دوره زمانی تاخیر در عملکرد انژکتور بر اساس ولتاژ باتری تغییر می کند بدین ترتیب که در نگام بالا رقتن ولتاژ زمان فوق کوتاهتر و در صورت پایین بودن ولتاژ زمان ان بیشتر می گردد و در نتیجه تصحیح ان ضروری است دوره زمانی استاندارد تاخیر بر اساس ولتاژ 14 ولت می باشد و در صورت کاهش ولتاژ تا کمتر از 14 ولت سیگنال تزریق طولانی تر می شود
ولتاژ یا سیگنال به طرف واحد ECU
از باطری: ولتاژ باتری را مشخص می کند
8- غنی سازی در طی شتاب گیری
برای بهبود قابلیت رانندگی در طی شتاب گیری ناگهانی و به هنگام بسته بودن دریچه گاز سوخت فقط به ازای یک دوره زمانی از قبل تعیین شده یک بار تزریق می شود هر چند در صورت هم زمان شدن این زمان با زمان تزریق معمولی در هنگام باز بودن کنتاکت دور هرزگرد عمل غنی سازی انجام نمی گیرد
9- تصحیح باز خورد نسبت سوخت و هوا (در بعضی مدلها)
واحد ECU دوره زمانی تزریق را بر اساس سیگنالهای وارده از سنسور اکسیژن و برای حفظ نسبت سوخت وهوا در مانه نزدیک به نسبت سوخت و هوای تئوریکی اصلاح می کند که این عملیات به نام عملیات مدار بسته نامیده می شود و برای جلوگیری از گرم شدن زیاد کاتالیست و اطمینان از عملکرد خوب موتور عملیات بازخورد نسبت سوخت وهوا تحت شرایط زیر نباید انجام گیرد که این عملیات به نام عملیات مدا باز خوانده می شود
- طی استارت شدن موتور
- طی غنی سازی بعد از اتارت شدن موتور
- طی غنی سازی سیکل قدرت
- هنگام پایین بودن دما تا پایین تر از سطح قبل تعیین شده
- هنگام قطع سوخت
واحد ECU ولتاژ سیگنالهای فرستاده شده از سنسور اکسیژن را با ولتاژ از قبل تعیین شده مقایسه می کند در صورتی که ولتاژ یک سیگنال بیشتر از این ولتاژ باشد واحد کنترل تشخیص میدهد که نسبت سوخت وهوا غنی تر از نسبت سوخت و هوای تئوریکی می باشد و با شدت ثابت مقدار سوخت تزریق شده را کاهش میدهد در صورتی که ولتاژ سیگنال کمتر از مقدار مشخص شده باشد واحد ECU تشخیص میدهد که نسبت سوخت وهوا رقیق تر از نسبت سوخت و هوای تئوریکی می باشد و مقدار سوخت تزریق شده را افزایشمیدهد
ثابت تصحیح تحت دامنه 0.8 تا 1.2 تغییر میکند و در طی عملیات مدار باز برابر 1 می باشد
http://khodroha.com/ecu33.jpg

منبع : کتاب اصول کارکرد موتورهای بنزینی انژکتوری(مترجم مهندس سید هادی ریاضی)

سالار
04-11-2012, 10:43 AM
واحد کنترل الکترونیکی (electronical control unit)


تاريخچه پيدايش ؛ چگونگي عملكرد


مقدمه:
سیستم های تزریق سوخت بنزین در موتورهای جرقه ای ؛ ا زدیر باز تاکنون مورد توجه خودرو سازان بوده است که با تلاشها و مطالعلاتی که در طی سالها بعمل امد نهایتا منجر به سیستمهای سوخت رسانی انژکتوری jetronic شد.
انزکتور(injector) واژه ایست لاتین که معادل فارسی آن افشانه یا پاشش است و عبارت است از یک قطعه شیر مانند (عموماً سوزن ) از اجزای موتور که وظیفه آن پودر کردن سوخت بر روی هوای ورودی (موتور بنزینی ) یا متراکم شده ( موتور دیزل) می باشد.
تحقیقات برای طراحی انژکتور برای اولین با ر در سال 1912 توسط شرکت بوش (BOSCH) آلمان اغاز گردید و نهایتا در سال 1937 این شرکت موفق به تولید انبوه سیستم تزریق سوخت انژکتوری برای نصب بر روی هواپیما شد. سال 1979 را میتوان نقطه عطفی در بلوغ سیستم های مدیریت موتور دانست چرا که در این سال یک سیستم جدید و ماندگار بنام MOTRONIC برای خودروها به بازار عر ضه شد.سیستم MOTRONIC در حقیقت آغاز پیدایش واحد ECU در خودرو بود چرا که با پیشرفت علم و فناوری ؛ پردازشگرهای دیجیتالی مختلفی برای موتور خودرو طراحی شدند که می توانستند علاوه بر عهده گیری وظایف متعددی از موتور آنها را کنترل نمایند. وظیفه پردازش اطلاعات دریافتی از پردازشگرهای دیجیتالی و ارسال فرمان عملکرد برای قطعات موتور به عهده ECU گذاشته شدو این در حقیقت اولین منشا پیدایش ECU بود.
.
وظایف ECU :
یکی از مهمترین مسایلی که همیشه مورد توجه سازندگان اتوممبیل بوده ؛ کاهش مصرف سوخت و کم کردن آلایندگی موتور و استفاده بهینه از منابع انرژی بوده که همواره این مسایل چه در طراحی موتور و اجزای آن و چه بدنه خودرو مورد توجه بوده است. رسیدن به این مهم بدون استفاده از سیستم های تزریق سوخت الکترونیکی تقریباً غیر ممکن است.
در موتورهای انژکتوری با کنترل الکترونیکی ؛ تمام سیستم های موتور زیر نظر واحد ECU مدیریت و عمل می کنند . ECU مخفف واژه Electronical Control unit يا واحد کنترل الکترونيک مي باشد و نقش هدايت و کنترل يک خودروي انژکتوري را بر عهده دارد. همانطور که مي دانيد خودروهاي انژکتوري بدليل عملکرد بهتر و توانايي پاس کردن استانداردهاي آلودگي، بطور کامل در تمام دنيا جايگزين خودروهاي کاربراتوري شده اند و مغز اين سيستم ECU مي باشد. ECU با توجه به سنسورهايي که به موتور متصل است وضعيت و شرايط خودرو را تحليل کرده و پاسخهاي لازم را به خروجيها یی نظیر انزکتور ارسال مي کند. سنسورهاي کيت هاي انژکتوري مختلف هستند که هر چه تعداد آنها بيشتر باشد ECU بهتر مي تواند شرايط موتور را درک کند.
سنسورهاي مهم خودروهاي انژکتوري عبارتند از: سنسور دورموتور يا RPM، سنسور فشار داخل مانيفولد يا MAP، سنسور دريچه گاز يا TPS، سنسور دماي آب يا CTS، سنسور دماي هوا ATS، سنسور اکسيژن يا لاندا، سنسور ضربه و ... واحد ECU با دریافت اطلاعات مورد نیاز خود ( با سرعت 1000 بار در ثانیه) توسط حسگرها و پردازش آنها اقدام به تعیین میزان پاشش سوخت و زمان جرقه زنی می کند .وجود ECU در خودرو به هماهنگی عملکرد موتور کمک شایانی نموده است. در واقع سیستم MOTORNIC از ترکیب یک سیستم مدیریت سوخت با یک برنامه الکترونیک برای کنترل عملکرد جرقه زنی حاصل گردیده است
واحد ECU دارای دو کارکرد عمده شامل کنترل زمان بندی تزریق سوخت ( TIMING) و کنترل حجم تزریق سوخت (VOLUME)می باشد .در حقیقت واحد کنترل مرکزی خودرو یا همان ECU مشخص می کند که در چه زمانی و چه مقدار سوخت تزریق شود. این پروسه بوسیله سیگنالهایی که از طریق سنسورهای -که قبلاً عنوان گردید- بهECU ارسال میشود انجام می پذیرد. زمانبندی تزریق سوخت ؛زمان تزریق سوخت انژکتور به داخل سیلندر را تعیین میکند که توسط سیگنال اولیه جرقه تعیین می شود . سیستم کنترل حجم تزریق, مقدار سوختی را که باید به داخل سیلندرها تزریق شود تعیین می کند . برخلاف زمان بندی تزریق که در شرایط نرمال ثابت است ؛ حجم تزریق می تواند در طی کارکرد موتور و بر اساس شرایطی که متعاقباً ذکر می گردد تغییر یافته و به اصطلاح تصحیح شود . عموماً در حین کارکرد موتور دو نوع تزریق وجود دارد:
الف- تزریق پایه – با استفاده از سیگنال دور موتور و حجم هوای مکش مشخص میشود.
ب- تزریق اصلاح شده – در ادامه مفصل تشریح خواهد شد
واحد كنترل الكترونيك براساس يك برنامه مشخص كه توسط كارخانه سازنده براساس مشخصات موتور و خودرو طراحي شده كه اصطلاحا برنامه كاليبراسيون نام دارد عمل مينمايد پارامترهاي به كار گرفته شده توسط واحد ECU در مورد خودروها با این سیستم عبارتند از:
- دور موتور
- فشار منيفولد و دماي هواي ورودي
- وضعيت دريچه گاز
- دماي مايع و خنك كننده موتور
- سرعت خودرو
- موقعيت ميل سوپاپ
- ميزان نسبت هوا به سوخت
- ميزان كوبش موجود در موتور
- عملكرد سيستم تهويه
- ولتاژ باطري


ECU از اطلاعات فوق الذكر براي كنترل مقادير زير استفاده مي كند:
- ميزان و زمان پاشش سوخت
- زمان جرقه زني و طول مدت داول
- دور آرام موتور
- عملكرد پمپ بنزين
- عملكرد شير برقي كينستر
- قطع تزريق سوخت براي جلوگيري از افزايش دور موتور (cut off)
- عملكرد فني كندانسور
- سيستم عيب يابي (MILLamp)


تشریح فرایند های عملیاتی ECU :
1-کنترل زمان بندی تزریق (TIMING):
بطور کلی ؛ هنگامی که موتور روشن است ,واحد ECU باید طوری برنامه ریزی نماید که
الف: به ازای هر دور میل لنگ یک تزریق انجام می گیرد
ب: تزریق به گونه ای زمان بندی گردد که با جرقه شمعها هماهنگی کامل داشته باشد .
ناگفته اهمیت این موضوع در مصرف سوخت و حداکثر بالای راندمان موتور مشخص است. چه اینکه زمان بندی نامناسب در تزریق ؛ باعث افزایش مصرف سوخت ؛ استهلاک موتور و از شتاب افتادن ماشین را در بر دارد.در موتورهای چهار سیلندر برای هر دو مرتبه جرقه زدن یک تزریق انجام می گیرد و در موتور شش سیلندر برای هر سه سیگنال جرقه یک عمل تزریق انجام می شود . شایان ذکر است که سیگنال اولیه جرقه برای تعیین زمان بندی تزریق مورد استفاده قرار می گیرد بدین ترتیب که واحد ECU سیگنال اولیه جرقه را مشخص نموده و سپس یک پالس خروجی ایجاد می کند که این پالس خروجی در حقیقت همان تعیین زمان تزریق سوخت است
عواملی که میتواند در ایجاد اختلال در حداکثر کارایی زمانبندی تزریق واحد ECU موثر باشد :
الف- هرگونه نقص یا ایراد در کویل ها مانند نیم سوز شدن کویل ها
ب- مستهلک شدن شمعها یا استفاده از شمعهای نا مرغوب
ج- هر گونه ایراد در باطری خودرو از جمله سولفاته شدن ؛ مستهلک شدن یا ضعیف شدن باطری
د- وجود برق دزدی در خودرو
2-کنترل حجم تزریق
یکی از وظایف ECU مشخص نمودن حجم تزریق سوخت در هر بار پاشش سوخت به سر سیلندر است . واحد ECU سیگنال اولیه جرقه را از ترمینال اولیه کوئل جرقه دریافت و بر اساس برنامه ای از پیش تعیین شده این سیگنال را به دور موتور تبدیل می کند .سپس با استفاده از سیگنال حجم هوای مکش و سیگنالهای VC وVS از فلومتر جریان هوا واحد ECU سیگنال اولین تزریق را مشخص می نماید.به این تزریق در اصطلاح تزریق پایه (BASIC INJECTION ) گویند. سپس با استفاده از مدارهای مختلف که در ادامه عنوان می گردند -برای تصحیح سیگنال تزریق پایه - واحد ECU بر اساس سیگنالهای وارده از سنسورهای مختلف ؛ حجم تزریق را اصلاح می کند که به این تزریق " حجم اصلاح شده تزریق " ( ADJUSTED INJECTION VOLUME) میگویند ذکر این نکته ضروری است که این فرایند اصلاح حجم تزریق برای عملکرد بهینه انژکتورها در طی حرکت اتومبیل تقویت می شود .
عوامل موثر در تعیین حجم تزریق پایه:
حجم تزریق پایه متغییری است از حجم هوای مکش و دور موتور . همواره این رابطه بین متغیر های این رابطه صادق است که:
در صورتی که دور موتور ثابت باشد حجم تزریق پایه با افزایش حجم هوای مکش افزایش می یابد ( تاثیر آب و هوا بر میزان مصرف سوخت )به عبارت دیگر در صورتی که حجم هوای مکش ثابت باشد حجم تزریق پایه با کاهش دور موتور افزایش می یابد در زمان استارت زدن، ECU فرمان فعال شدن انژكتورها را به صورت پالس (موج هاي پله اي) با عرض ثابت صادر مي كند، بدين معني كه انژكتورها به طور متناوب شروع به پاشش يكنواخت سوخت مي نمايد.
مقدار سوخت تزريق شده با توجه دور موتور، دماي مايع سيستم خنك كننده، و همچنين دما و فشا رهواي ورودي تنظيم مي شود. در عين حال مقدار هواي اضافي توسط موتور پلهاي دور آرام و با توجه به پارامترهاي عملكردي موتور تعيين مي گردد. پس از استارت زدن و روشن شدن موتور، دور آرام با توجه به دماي مايع خنك كننده موتور تعيين ميگردد.


ولتاژ یا سیگنال های ورودی به طرف واحد ECU در این مرحله شامل موارد زیر می باشد :
از فلومتر هوا- حجم هوای مکش را مشخص می کند
از کویل جرقه- دور موتور را مشخص میکند
نکته مهم :
هنگامی که ولتاژ ترمینال منفی کویل جرقه تا بیش از 150ولت افزایش یابد واحد ECU از سیگنال اولیه جرقه نه تنها دور موتور را تشخیص می دهد بلکه زمان بندی تزریق سوخت را نیز مشخص می کند چرا که همانگونه که پیشتر عنوان گردید تزریق سوخت می بایست با زمان جرقه هماهنگی داشته باشد. ذکر این نکته نیز خالی از لطف نمی باشد که در هر ECU 2 زمان ؛ بعنوان زمان از پیش تعیین شده برنامه ریزی می گردد:
1- حداقل دوره زمانی تزریق : برای اطمینان از پایین نیامدن زمان فوق از حداقل زمان تنظیم شده( نرمال )
2- حداکثر دوره زمانی تزریق: برای جلوگیری از تزریق سوخت کنترل نشده به هنگام بد کار کردن موتور

غنی سازی ( اصلاح ) تزریق سوخت :
به مجموعه ای از فرایندها اطلاق می شود که طی آن ECU با دریافت سیگنالهایی از سنسور های جانبی خودرو ؛ سعی در کاهش ( اصلاح ) حجم تزریق تا حجم تزریق از پیش تععین شده دارد.اهمیت این موضوع در حداکثر راندمان موتور مشخص خواهد شد.
مراحل غنی سازی به ترتیب کارکرد موتور عبارتند از :
1- غنی سازی در حین استارت و بعد از استارت موتور
در این مرحله ؛ مکانیسم غنی سازی ECU حجم تزریق را بر اساس دمای اب رادیاتور و برای بهبود استارت شدن موتور و پایداری عملکرد موتور در دوره زمانی معین بعد از استارت شدن موتور افزایش میدهد سپس حجم تزریق بتدریج تا حجم تزریق پایه کاهش می یابد
ولتاژ یا سیگنال های ورودی به طرف ECU در این مرحله :
*از ترمینال سویچ جرقه -چرخش میل لنگ موتور را مشخص می کند
*از سنسور درجه حرارت اب- درجه حرارت اب رادیاتور را مشخص می کند
2- غنی سازی طی گرم شدن موتور
برا بهبود قابلیت رانندگی در حالت سرد بودن موتور که دمای اب رادیاتور پایین تر از 60 درجه می باشد حجم تزریق بر اساس سیگنال ورودی از سنسور دمای اب افزایش می یابد به علاوه برای کاهش مصرف سوخت در طی گرم شدن موتور و در صورتی ک نقاط کنتاکت دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز بسته باشند نسبت غنی سازی کاهش می یابد ( منظور از نسبت غنی سازی نسبت اختلاط هوا و سوخت است ) بنابراین چنانچه در حالت سکون ماشین ؛ گاز داده شود فقط افزایش حجم تزریق را در بر خواهد داشت.
ولتاژ یا سیگنال های ورودی به طرف ECU در این مرحله :
*از سنسور درجه حرارت اب - درجه حرارت اب رادیاتور مشخص می گردد

3- تصحیح درجه حرارت هوای مکش( تاثیر درجه حرارت هوا بر مصرف سوخت )
همانگونه که میدانیم هنگام پایین رفتن دمای هوا؛ هوا متراکم تر می شود هر چند تغییر ی در حجم هوا ایجاد نمیشود ولی هوا سنگین تر شده و در نتیجه نسبت مکش هوا و اختلاط آن با سوخت بموازات هم افزایش می یابد . بلعکس به هنگام بالا رفتن دمای هوا؛ هوا منبسط شده و در حجم یکسان ؛ هوا از نظر وزنی سبک تر بوده و در نتیجه نسبت سوخت وهوا کاهش می یابد
واحد ECU این تغییرات در نسبت سوخت وهوا را توسط سیگنالهای وارده از سنسور درجه حرارت هوای مکش اصلاح می کند
با توجه به اینکه درجه حرارت 20 درجه به عنوان مقدار استاندارد برای ECU تعریف میشود در صورتی که درجه حرارت هوای مکش پایین تر از این مقدار باشد حجم تزریق افزایش می یابد و در صورت افزایش درجه حرارت تا بیش از این مقدار حجم تزریق کاهش می یابد
این نکته را هم باید اشاره نمود که تصور همگان بر اینست که در هوای سرد مصرف سوخت خودرو افزایش می یابد که بسیاری دلیل آنرا سردی موتور می دانستند اما مشخصا یکی از دلایل عمده این موضوع متراکم شدن هوا در فصول سرد و به طبع ان افزایش سوخت تزریقی می باشد
4- غنی سازی و شتاب گیری طی گرم شدن موتور
برای بهبود قابلیت رانندگی و به هنگام سرد بودن موتور در طی گرم شدن موتور سیستم غنی سازی در حین شتاب گیری در نظر گرفته می شود هنگامی که نقطه کنتاکت IDL در دور هرزگرد در سنسور موقعیت دریچه گاز باز می شود غنی سازی انجام می گیرد شدت غنی سازی و دوره زمانی تزریق با توجه به درجه حرارت اب رادیاتور تغییر می کند هنگامی که درجه حرارت اب پایین می باشد افزایش غنی سازی و دوره زمانی بیشتر تزریق برای غنی سازی باید در نظر گرفته شود
ولتاژ یا سیگنالها به طرف واحد ECU در این مرحله :
*از سنسور موقعیت دریچه گاز - باز شدن دریچه گاز تا زاویه کمتر از 1.5 درجه از موقعیت بسته را مشخص می کند
*از سنسور درجه حرارت اب - درجه حرارت اب رادیاتور موتور را مشخص می کند

5 – غنی سازی دور قدرت
هنگامی که دریچه گاز از وضعیت بسته تا بیش از 50 تا 60 درجه باز می شود حجم تزریق افزایش می یابد نسبت غنی سازی تحت مقدار 1.13 یا 1.19 حجم تزریق پایه ثابت می ماند
سیگنال یا ولتاژ به طرف واحد ECU

*ازسنسور موقعیت دریچه گاز PSW : در صورتی که دریچه گاز بیش از 50 تا 60 درجه از وضعیت بسته باز شود سیگنال اشکار می گردد
6- قطع سوخت
برای جلوگیری از آسیب رسیدن به موتور ، یک برنامه محدود کننده دور موتور داخل ECM برنامه ریزی شده تا هنگامی که دور موتور از یک حد مشخص فراتر رفت ، انژکتورها خاموش شده و دور موتور کاهش یابد . به محض اینکه دور موتور از حد تعیین شده پایینتر آمد ، انژکتورها پاشش سوخت را از سر می گیرند . بطور معمول آستانه فعال شدن این برنامه، بالاتر از خط قرمز مشخص شده بر روی دورسنج موتور است
ولتاژ یا سیگنال به طرف واحد ECU:
از کویل جرقه : دور موتور را مشخص میکند
از سنسور موقعیت دریچه گاز : میزان باز شدن دریچه گاز تا زاویه کمتر از 1.5 درجه از موقعیت بسته را مشخص می کند
از سنسور درجه حرارت اب: درجه حرارت اب رادیاتور را مشخص می کند
7- تصحیح ولتاژ
دوره زمانی واقعی تزریق و عدم تزریق
واحد ECU دوره زمانی تزریق سوخت را برای ایجاد مخلوط سوخت و هوای مورد نیاز موتور محاسبه نموده و به عنوان یک سیگنال تزریق به طرف انژکتورها می فرستد دوره زمانی تاخیر در عملکرد انژکتور بر اساس ولتاژ باتری تغییر می کند بدین ترتیب که در هنگام بالا رقتن ولتاژ زمان فوق کوتاهتر و در صورت پایین بودن ولتاژ زمان ان بیشتر می گردد و در نتیجه تصحیح ان ضروری است دوره زمانی استاندارد تاخیر بر اساس ولتاژ 14 ولت می باشد و در صورت کاهش ولتاژ تا کمتر از 14 ولت سیگنال تزریق طولانی تر می شود
ولتاژ یا سیگنال به طرف واحد ECU
از باطری: ولتاژ باتری را مشخص می کند
8- غنی سازی در طی شتاب گیری
برای بهبود قابلیت رانندگی در طی شتاب گیری ناگهانی و به هنگام بسته بودن دریچه گاز سوخت فقط به ازای یک دوره زمانی از قبل تعیین شده یک بار تزریق می شود هر چند در صورت هم زمان شدن این زمان با زمان تزریق معمولی در هنگام باز بودن کنتاکت دور هرزگرد عمل غنی سازی انجام نمی گیرد
9- تصحیح باز خورد نسبت سوخت و هوا (در بعضی مدلها)
واحد ECU دوره زمانی تزریق را بر اساس سیگنالهای وارده از سنسور اکسیژن و برای حفظ نسبت سوخت وهوا در مانه نزدیک به نسبت سوخت و هوای تئوریکی اصلاح می کند که این عملیات به نام عملیات مدار بسته نامیده می شود و برای جلوگیری از گرم شدن زیاد کاتالیست و اطمینان از عملکرد خوب موتور عملیات بازخورد نسبت سوخت وهوا تحت شرایط زیر نباید انجام گیرد که این عملیات به نام عملیات مدا باز خوانده می شود
-طی استارت شدن موتور
-طی غنی سازی بعد از اتارت شدن موتور
-طی غنی سازی سیکل قدرت
-هنگام پایین بودن دما تا پایین تر از سطح قبل تعیین شده
-هنگام قطع سوخت
واحد ECU ولتاژ سیگنالهای فرستاده شده از سنسور اکسیژن را با ولتاژ از قبل تعیین شده مقایسه می کند در صورتی که ولتاژ یک سیگنال بیشتر از این ولتاژ باشد واحد کنترل تشخیص میدهد که نسبت سوخت وهوا غنی تر از نسبت سوخت و هوای تئوریکی می باشد و با شدت ثابت مقدار سوخت تزریق شده را کاهش میدهد در صورتی که ولتاژ سیگنال کمتر از مقدار مشخص شده باشد واحد ECU تشخیص میدهد که نسبت سوخت وهوا رقیق تر از نسبت سوخت و هوای تئوریکی می باشد و مقدار سوخت تزریق شده را افزایشمیدهد
منابع :
اصول کارکرد موتورهای بنزینی انژکتوری- سید هادی ریاضی
مقاله کارکرد خودروهای انژکتوری در سایت www.gerdavari (http://www.gerdavari/) .com
همه چیز در مورد خودرو – مهدی فراهانی

MAHDI-TONDAR
05-06-2012, 12:34 PM
دنیای‌خودرو-هدف از بیان این موضوع رسیدگی و توجه به خودرو بوده که یکی از پیش زمینه‌های بروز اکثر مشکلات است. در خودرو‌های امروزی سیستم‌های مختلف خودرو به طور پیوسته اطلاعات خود را با پردازشگر نصب شده در خودرو مبادله می‌کنند و این پردازشگر وضعیت آن‌ها را بررسی کرده و دستورات لازم را صادر می‌کند و در صورت بروز مشکل به راننده اخطار می‌دهد. اما یک سیستم الکترونیکی چگونه می‌تواند شما را از بروز عیب در سیستم تحت کنترل خود با خبر سازد؟ برای پاسخ به این سوال و عیوب مختلفی که ECU تشخیص می‌دهد با ما همراه باشید.

***
در نمایشگر روبه‌روی هر راننده علامت‌ها و چراغ‌های زیادی وجود دارد که هر کدام بیانگر پارامتری است. به طور مثال شما با کشیدن ترمز دستی چراغی کوچک را در نمایشگر روشن کرده که نشان‌دهنده کشیده شدن ترمز دستی و درگیری آن است.
در بسیاری از مواقع فرد ترمز دستی را تا انتها نمی‌خواباند و هنوز ترمز درگیر است ولی فرد به رانندگی خود ادمه می‌دهد.در این شرایط تنها روشن ماندن چراغ مخصوص ترمز دستی در نمایشگر خودرو می‌تواند وی را از درگیر ماندن ترمز دستی آگاه ساخته تا ترمز را از درگیری خارج کند. به راحتی می‌توان تشخیص داد که عدم توجه به این موضوع می‌تواند مشکلات زیادی را به وجود آورد. استهلاک زیاد ترمز‌ها و خرابی سیستم از معایب عدم توجه به نمایشگر خودرو است. یا مثال دیگری که بسیار شایع است، عدم توجه به چراغ باتری است که می‌تواند بسیار مشکل‌آفرین باشد. اما چراغ کوچک دیگری در صفحه نمایشگر خودروی شما وجود دارد که نقش بسیار عمده و مهمی را در اطلاع شما از وضعیت خودرویتان ایفا می‌کند. این چراغ که چراغ چک نامیده می‌شود به شما این نکته را یادآوری می‌کند که موتور خودرویتان مشکل داشته و باید به دستگاه عیب‌یاب وصل شود.
چراغ چک شبیه یک موتور بسیار کوچک بوده که در هر خودرویی در قسمتی از صفحه نمایشگر جلوی راننده قرار دارد. به طور مثال در پژو 206 این چراغ در گوشه سمت راست صفحه قرار دارد. رنگ این چراغ معمولاً زرد بوده که نشان‌دهنده وضعیت نه چندان بحرانی خودرو است. اما روشن شدن این چراغ بیانگر وجود عیب در موتور خودروی شماست.
عده بسیاری روشن شدن این چراغ را بی‌دلیل دانسته و به آن توجهی نمی‌کنند. اما در حقیقت دلیل روشن شدن این چراغ می‌تواند سر آغاز یک عیب بزرگ باشد. به همین دلیل خودروسازان توصیه می‌کنند به محض روشن شدن این چراغ در سریع‌ترین زمان ممکن به نمایندگی مجاز مراجعه کرده و در این مدت از فشار آوردن به موتور خودرو اجتناب کنید در حالی که در مورد چراغ STOP راننده باید بلافاصله بعد از روشن شدن چراغ خودرو را متوقف کند.
این چراغ مستقیماً به واحد کنترل الکترونیکی خودرو متصل است که از تمامی پارامترها آگاه بوده و وجود هر نوع عیبی را تشخیص می‌دهد. پس ECU با روشن کردن این چراغ شما را از وجود عیب در سیستم مطلع می‌سازد. اما چراغ چک معمولاً برای چه عیوبی روشن می‌شود؟ این سوالی بوده که اکثر افراد داشته و به دنبال جواب آن هستند.
برای اطلاع از وضعیت موتور خودرو و دلیل روشن شدن چراغ چک باید ECU خودرو را به دستگاه دیاگ متصل کنید تا خطای داده شده دیده شود. خطا‌ها به دو صورت. موقت یا ماندگار هستند. خطاهای ماندگار حاکی از خرابی قطعه بوده که با پاک کردن آنها از حافظه ECU باز هم این خطا با کار کردن موتور ظاهر شده و چراغ چک شما دوباره روشن می‌شود. اما تعداد زیادی از خطاها موقت بوده که با پاک کردن از حافظه ECU در صورت نبود مشکل در سیستم پاک شده و دوباره دیده نمی‌شوند. این‌گونه خطاها گاهی این قدر زیاد می‌شوند که در روند کاری ECU مشکل ایجاد کرده و سبب روشن شدن چراغ چک می‌شوند. اما خطاهای ماندگاری که دلیل روشن شدن چراغ چک هستند دلایل زیادی داشته که به چند نمونه از آنها می‌پردازیم:
یکی از دلایل عمده و بسیار شایع، خرابی سنسور اکسیژن بوده که معمولاً این خطا را مکانیک‌ها با تعویض سنسور برطرف می‌کنند در حالی که این خطا شامل دو بخش است. نخست خود سنسور اکسیژن و دوم گرمکن سنسور اکسیژن که بسیار شایع است. برای درست کار کردن سنسور اکسیژن، این سنسور باید تا دمای خاصی گرم شود تا اطلاعات موردنیاز ECU را بفرستد. برای تحقق این امر در این سنسور یک گرمکن قرار داده شده که با ولتاژ خاصی گرم می‌شود. سپس سنسور کار خود را انجام می‌دهد. اما گاهی این گرمکن نمی‌تواند سنسور را به دمای موردنظر برساند. به همین خاطر در حافظه ECU خطای سنسور اکسیژن داده می‌شود.
تعمیرکار هم با تعویض سنسور سعی در برطرف کردن خطا می‌کند در صورتی که این عیب ممکن است از گرمکن سنسور اکسیژن باشد. برای رفع این عیب باید سیم‌کشی سنسور مورد بررسی قرار گیرد تا عیب برطرف شود. گاهی جریان موردنیاز برای گرمکن به درستی به آن نرسیده که این مشکل در اثر اتصالی یا قطعی سیم موردنظر به وجود می‌آید. هزینه تعویض سنسور اکسیژن در پژو 206 نزدیک به 60 هزار تومان است ولی هزینه برطرف کردن عیب گرمکن آن و رفع اتصالی آن به پنج هزار تومان هم نمی‌رسد. سنسور خراب خود را تحویل بگیرید و آن را روی خودروی دیگری چک کنید. اگر آنجا هم خراب بود یقین کنید سنسور شما خراب است. اما اگر روی خودروی دیگری به درستی کار کرد بدانید عیب در سیم‌کشی یا جای دیگری بوده که تعمیرکار تشخیص نداده است.
گاهی روشن نشدن فن و بالا رفتن دمای آب سبب روشن شدن چراغ چک می‌شود. برای رفع این مشکل هم باید سوکت‌های فن کنترل شده و سیستم بازرسی شود. کمبود آب در سیستم در بسیاری مواقع این عیب را ایجاد می‌کند. برای رفع این مشکل آب سیستم را فول کرده دوباره با قرار گرفتن دمای موتور در حد نرمال چراغ چک را نگاه کنید. گاهی نشتی آب در سیستم سبب کم شدن آب موجود در موتور می‌شود که این عیب نیز هزینه زیادی در پی ندارد. پس آب کم کردن خودرو چندان نگرانی برایتان به وجود نمی‌آورد و سعی در پیدا کردن دلیل کم کردن آب خودرو کنید.
اما در پراید یک عیب شایع بسیار فراگیری وجود دارد که باعث روشن شدن چراغ چک می‌شود. برای برطرف کردن این عیب نیاز به یک انبردست و یک پیچ گوشتی چهار‌سو دارید که باید با آنها رله فن را باز کنید. وقتی رله فن خراب می‌شود در زمان روشن شدن فن چراغ چک نیز روشن می‌شود و همانطور روشن می‌ماند. وقتی در کاپوت را باز می‌کنید یک فن بزرگ جلوی رادیاتور می‌بینید. پایین دست راست داخل بدنه فن یک قطعه پلاستیکی بوده که دو فیش به آن متصل است و با دو عدد پیچ کوچک چهارسو نگه داشته می‌شود. آن دو پیچ موردنظر را باز کرده و قطعه را بیرون بیاورید البته قبل از این کار مطمئن شوید برق ماشین را از باتری قطع کرده باشید.
این قطعه یک قطعه استوانه‌ای شکل رویش شبیه سیم پیچ قرار دارد. دقت کنید مشکلی که شاید برای تقریباً 70درصد پرایدها پیش می‌آید این است که سر دو فیش داخل محل تماس با کانکتورهای این قطعه می‌سوزد. آنها را باز کرده و کاملاً تمیز کنید سپس دو عدد فیش را به قطعه وصل کرده و با انبردست روی قطعه محکم کنید. در نهایت قطعه را در جای خودش گذاشته و پیچ‌های آن را ببندید. بست‌های باتری را به درستی وصل و خودرو را روشن کنید. صبر کنید تا فن روشن شود. در اینجا متوجه می‌شوید که دیگر چراغ چک روشن نمی‌شود. البته اگر وسواس زیادی داشته و روی خودرویتان حساس هستید می‌توانید این قطعه را تعویض کنید که قیمت نو آن نزدیک پنج هزار تومان است.
اما یکی دیگر از دلایل روشن شدن چراغ چک کثیف بودن انژکتورها است که درست سوخت را پاشش نمی‌کنند. برای رفع این عیب باید به تاریخ سرویس و شستشوی انژکتورها دقت کنید. اگر نزدیک به تاریخ سرویس دوره‌ای آن بود زیاد حساس نباشید. اما اگر زودتر از حد معین سیستم نیاز به شستشوی انژکتورها دارد دقت کنید چرا انژکتورها کثیف شده‌اند. شاید صافی بنزین شما کثیف بوده و یا بنزینی که می‌زنید کیفیت لازم را ندارد. پس زدن بنزین سوپر دو باک در میان را فراموش نکنید. شستشوی انژکتورها در بسیاری مواقع عیب را برطرف می‌کند. اما به تاریخ سرویس دوره‌ای انژکتورها دقت کنید.
گاهی سنسور ناک یا همان ضربه به درستی کار نمی‌کند. یعنی میزان کوبش موتور را تشخیص نمی‌دهد و زمان جرقه به درستی تنظیم نمی‌شود برای رفع این عیب دیاگ به ECU متصل می‌شود که خطا را نشان می‌دهد و سپس در صورت نیاز سنسور باید تعویض شود.
در نهایت یکی از مهم‌ترین قسمت‌هایی که ممکن است باعث روشن شدن چراغ چک شود استپر موتور بوده که بسیار حساس است. استپر هم دور آرام را تنظیم کرده و هم کسری هوا را جبران می‌کند. گاهی در اثر مدت زمان و کارکرد موتور خودرو، موتور پله‌ای این موتور کثیف شده و به درستی باز و بسته نمی‌شود. در این مواقع سرویس کار آن را باز کرده و با اسپری مخصوصی شست‌وشو می‌دهد. سپس آن را در جای خودش می‌بندد. بعد از این کار خطاهای حافظه ECU را پاک کرده، سیستم را راه‌اندازی می‌کند. در این شرایط باید چراغ چک خاموش شود و خودرو به درستی کار کند. اما اگر دوباره روشن شد و خطا از استپر بود باید استپر تعویض شود که هزینه نسبتاً زیادی را در پی دارد.
در نهایت این نکته را باید یادآوری کنم که چراغ چک شاید در ظاهر اهمیت چندانی نداشته باشد اما در صورت عدم رسیدگی به آن می‌تواند مشکلات زیادی را به وجود آورد که هزینه گزافی را روی دست شما می‌گذارد. در صورت روشن شدن آن نگران نشوید. در اولین فرصت خودرو را به نمایندگی معتبر یا تعمیرکار ماهری نشان داده، دلیل روشن شدن آن را جستجو کرده و آن را برطرف کنید.