PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : سيستم خنك‌كاري موتور خودرو (مقاله آموزشی به همراه تصاویر در مورد سیستم برودت)


Marshal
12-29-2009, 02:59 PM
سيستم خنك‌كاري موتور خودرو
نويسنده : مهران قنبري http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C73712352 3696725.jpg&X=250&Y=204

موتورهاي بنزيني گرچه تا حدزيادي بهبود يافته‌ و اصلاح شده‌اند، اما هنوز بازده بالايي براي تبديل انرژي شيميايي به توان مكانيكي ندارند. بيشترين ميزان انرژي موجود در بنزين (شايد 70درصد) به گرما تبديل مي‌شود و مهم‌ترين وظيفه سيستم خنك‌كاري خودرو، مراقبت و استفاده صحيح از گرماي ايجاد شده است.
در واقع، نخستين وظيفه سيستم خنك‌كاري خودرو، جلوگيري از گرم‌شدن بيش از حد مجاز خودرو ازطريق انتقال گرما به هواي بيرون خودرو است. موتور خودرو، بهترين عملكرد را در دماي مناسب و بهينه بالاي خود دارد. وقتي موتور سرد است، عملكرد اجزاي آن با نقصان مواجه مي‌شود و بازده موتور كمتر و در نتيجه آلودگي ايجاد شده بيشتر مي‌شود. بنابراين، ديگر وظيفه مهم سيستم خنك‌كاري خودرو اين است كه به موتور اجازه دهد با سرعت ممكن به دماي بالاي بهينه و مناسب برسد و گرم شود، سپس موتور را در دمايي ثابت نگه دارد.
درون موتور خودرو، سوخت به طور دائم مي‌سوزد و عمل احتراق انجام مي‌شود. گرماي حاصل از احتراق، به ميزان زيادي از طريق اگزوز خارج مي‌شود، اما مقداري از گرماي ايجاد شده به داخل موتور رسوخ كرده و باعث افزايش دما و در نهايت گرم شدن موتور مي‌شود.
موتور، زماني خوب كار مي‌كند كه دماي مايع سردكننده، حدود 93درجه سانتي‌گراد يا حدود 200 درجه فارنهايت باشد. در اين دما:
- محفظه احتراق به اندازه كافي گرم مي‌شود تا احتراقي بهتر و آلودگي كمترحاصل شود.
- لزجت روغن موتور كمتر و در نتيجه عملكرد اجزاي آن روانتر و درنهايت ميزان اتلاف توان موتور كمتر مي‌شود.
- فرسايش قطعات و اجزاي فلزي كمتر مي‌شود.
دو نوع سيستم خنك‌كاري در خودرو وجود دارد كه عبارتند از:
1. سيستم خنك‌كاري با مايع (Liquid-Cooled System)
2. سيستم خنك‌كاري با هوا (Air-Cooled System)

Marshal
12-29-2009, 02:59 PM
سيستم خنك‌كاري با مايع
در اين سيستم، براي خنك كردن موتور از لوله‌ها و مسيرهاي تعبيه شده در موتور استفاده شده و مايع موردنظر دراين مسيرها گردش و جريان دارد. براثر جريان مايع در طول مسير، گرماي موتور جذب ‌شده و موتور خنك مي‌شود. بعد از اينكه مايع، گرماي موتور را جذب كرد و از موتور خارج شد، به رادياتور يا مبدل انتقال حرارت وارد شده و بر اثر دميدن هوا توسط فن و انتقال گرما به هواي اطراف خنك مي‌شود.

سيستم خنك‌كاري با هوا
برخي خودروهاي قديمي و تعداد زيادي از خودروهاي مدرن امروزي، مجهز به سيستم خنك‌كاري با هوا هستند. بدنه وبلوك موتور با پره‌هاي آلومينيمي پوشيده شده است تا گرماي سيلندر را به هواي اطراف منتقل كند. فني بسيار قوي نيز تعبيه شده كه هوا را با سرعت و فشار زياد به سطح اين پره‌ها مي‌دمد ودرنهايت گرما را به هواي اطراف منتقل مي‌كند.

سيستم لوله‌كشي يا مسيرها و مجراهاي تعبيه شده در سيستم خنك‌كاري
در سيستم خنك‌كاري خودرو، مجراها (مسيرهاي عبور مايع) و به اصطلاح سيستم لوله‌كشي متعددي وجود دارد. با استارت خودرو، پمپ فعال شده و مايع را به بلوك موتور ارسال مي‌كند و از تمامي مسيرهاي تعبيه شده مي‌گذرد و وارد سيلندر مي‌شود.
ترموستات نيز در محل خروجي مايع از موتور واقع شده است. اگر ترموستات بسته باشد، مايع از طريق مجراهاي تعبيه شده مستقيماً به مسير اوليه پمپ باز مي‌شود. البته مداري جداگانه‌ نيز براي سيستم گرمايش خودرو وجود دارد، به‌طوري كه در اين چرخه، مايع از سرسيلندر عبور كرده و پس از گرم شدن، دوباره به مسير اوليه پمپ باز مي‌‏گردد.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C30527795 1039083.jpg&X=351&Y=229



در خودروهاي داراي گيربكس (سيستم انتقال قدرت) اتوماتيك، مسيري جداگانه‌ نيز براي خنك‌كاري گيربكس وجود دارد. در اين مكانيزم، روغن گيربكس عمل خنك‌كاري را انجام مي‌دهد.

مايع خنك‌كاري
خودروها در گستره‌اي وسيع از دما‌هاي مختلف كار مي‌كنند و به همين دليل، مايع خنك‌كاري موجود در موتور آنها، دماهاي مختلفي را شامل مي‌شود.
مايع خنك‌كاري مناسب بايد دماي نقطه جوش بالا، دماي نقطه انجماد پايين و ظرفيت گرمايي بالايي داشته باشد.
آب، يكي از مايع‌هاي متداول است كه ظرفيت حرارتي بالايي دارد، اما فاقد نقطه انجماد پايين بوده و به همين دليل، آب خالص براي خنك‌كاري موتور و استفاده در خودرو، مايعي مناسب نيست.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C36930039 6362292.jpg&X=354&Y=84



مايع خنك‌كاري مناسب و مورداستفاده در خودرو كه بيشترين كاربرد را دارد، مخلوطي از آب و اتيلن گليكول (C2H6O2) يا همان ضديخ است. افزودن اتيلن گليكول به آب، باعث بهبود وضعيت نقاط جوش و انجماد مي‌شود. دماي مايع خنك‌كننده گاهي به 121-135 سانتي‌گراد نيز مي‌رسد. بيان اين نكته ضروري است كه ضديخ، شامل تركيباتي است كه مقاومت در برابر خوردگي را افزايش مي‌دهد و اين امر يكي از مزاياي استفاده از ضديخ در خودرو تلقي مي‌شود.

Marshal
12-29-2009, 03:00 PM
واترپمپ
اين قطعه، پمپ دوراني گريز از مركز ساده‌اي است كه به وسيله تسمه متصل به ميل‌لنگ موتور، دوران مي‌كند. هنگامي كه خودرو روشن است و موتور كار مي‌كند، واترپمپ مايع خنك‌كننده را در مدار خنك‌كاري به حركت در مي‌آورد.

http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C72231904 3623262.jpg&X=250&Y=160




حركت دوراني پمپ و در نتيجه نيروي گريز از مركز ايجاد شده، باعث حركت مايع خنك‌كننده و جريان آن درمدار سيستم خنك‌كاري مي‌شود. مجراي ورودي واترپمپ در نزديك مركز آن قرار دارد. پره‌هاي پمپ، مايع خنك‌كننده را به بيرون هدايت مي‌كنند. به طور كلي واترپمپ، مايع را ابتدا از موتور و سرسيلندر عبور داده و سپس به رادياتور هدايت مي‌كند.

موتور
در شكل زير مشاهده مي‌كنيد كه بلوك موتور و سرسيلندر، شامل تعداد زيادي سوراخ و مجراي عبور مايع است (سطوح ماشينكاري شده با دقت بالا) كه مايع خنك‌كننده از آنها عبور مي‌كند. اين مجراها، مايع خنك‌كننده را به نقاط بحراني بلوك موتور و سرسيلندر كه نواحي بسيار گرمي هستند، هدايت مي‌كنند.

http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C64546017 3147296.jpg&X=250&Y=191




دماي محفظه احتراق موتور ممكن است به حدود 2500 درجه سانتي‌گراد برسد. به همين دليل، خنك‌كردن نواحي اطراف محفظه احتراق، امري بسيار مهم است. موتور خودرو نبايد مدت زيادي بدون آب يا مايع خنك‌كننده كار كند زيرا دما تا اندازه‌اي بالا مي‌رود كه باعث ذوب و جوش خوردن و چسبيدن پيستون به سيلندر مي‌شود و اين به معني تخريب موتور است.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C13624774 9049683.jpg&X=325&Y=138





امروزه تحقيقات و پژوهش‌هاي مهندسين خودرو، معطوف به كاهش نياز به سيستم خنك‌كاري موتور در حركت است. به‌نحوي كه مي‌توان از سرايت گرماي بسيار بالاي ايجاد شده در محفظه احتراق به بلوك سيلندر و قطعات فلزي موتور، جلوگيري كرد. اين كار به وسيله ايجاد نوعي پوشش در سطوح داخلي بالاي سرسيلندر انجام مي‌شود كه عموماً لايه‌اي نازك از سراميك است. سراميك، هدايت‌كننده بسيار ضعيف گرماست و در نتيجه، گرماي كمتري را به قطعات فلزي انتقال مي‌دهد.

Marshal
12-29-2009, 03:00 PM
رادياتور
اين قطعه، نوعي مبدل حرارتي است كه براي انتقال گرماي مايع خنك‌كننده به هوا (با دميدن فن به آن) طراحي شده است. در بيشتر خودروهاي مدرن، از رادياتورهاي آلومينيمي استفاده مي‌شود كه از سطوح و رديف‌هاي به هم لحيم شده و جوش خورده لوله‌ها و پره‌هاي آلومينيمي ساخته شده است. مايع ضمن عبور از لوله‌ها و در تقابل با هواي اطراف گرماي خود را از دست داده و خنك مي‌شود.

http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C61968845 1729967.jpg&X=250&Y=187





مقدار انتقال حرارت از مايع خنك‌كننده به لوله‌ها و پره‌ها، به ميزان اختلاف دماي بين سطوح تماس آنها بستگي دارد. در برخي مواقع، با به‌كارگيري و نصب نوعي Fin درون لوله‌هاي رادياتور كه آن را Turbolator مي‌نامند، آشفتگي و تلاطم جريان مايع را درون لوله‌ها افزايش مي‌دهند. اين كار باعث افزايش سرعت جريان و انتقال حرارت بهتر و سريع‌تر مي‌شود. درواقع، با ايجاد اغتشاش و تلاطم در جريان درون لوله‌هاي رادياتور، ظرفيت انتقال گرما را بهبود مي‌بخشيم.

در يا سرپوش رادياتور
درب رادياتور، در عمل باعث افزايش دماي نقطه جوش مايع خنك‌كننده به ميزان تقريبي 25 درجه سانتي‌گراد مي‌شود. وقتي‌كه مايع در طول مسير سيستم خنك‌كاري، گرم مي‌شود عملا منبسط شده و فشار آن بالا مي‌رود. درب رادياتور تنها محلي است كه افزايش فشار ايجاد شده، مي‌تواند از آن خارج شود. بنابراين، فنر درب رادياتور را به نحوي طراحي مي‌كنند كه كاركردي متناسب با حداكثر فشار ايجاد شده داشته باشد.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C24391773 0075267.jpg&X=410&Y=211





ترموستات
وظيفه اصلي ترموستات اين است كه به موتور اجازه دهد به سرعت گرم شده و سپس، موتور را در دمايي ثابت نگه مي‌دارد. اين كار با تنظيم مقدار آب عبوري به رادياتور انجام مي‌شود. در دماهاي پايين،‌ ترموستات مسير خروجي به سمت رادياتور را مي‌بندد. هنگامي‌كه دماي مايع خنك‌كننده افزايش مي‌يابد و به حدود 82-91 درجه سانتي‌گراد مي‌رسد، ترموستات يك‌بار باز و بسته مي‌شود و اجازه مي‌دهد كه مايع وارد رادياتور شود. هنگامي كه دماي مايع خنك‌كننده به حدود 92-103 درجه سانتي‌گراد مي‌رسد، ترموستات همواره باز مي‌ماند.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C86167285 6374449.jpg&X=345&Y=196






فن
اين قطعه نيز همانند ترموستات، وظيفه ثابت نگه داشتن و كنترل دماي موتور را برعهده دارد. فن‌ها عموماً توسط حسگرهاي دمايي يا كامپيوتر موتور كنترل مي‌شوند. آنها هنگامي فعال مي‌شوند كه دماي مايع خنك‌كننده از دماي مناسب از قبل تعيين‌شده (Set Point) بيشتر شود و زماني كه دماي مايع خنك‌كننده كاهش يابد و به زير دماي Set Point برسد، خاموش مي‌شوند.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C20446948 0603355.jpg&X=250&Y=187






خودروهاي ديفرانسيل جلو يا داراي چرخ محرك جلو، ‌ فن الكتريكي دارند و فن خودروهاي داراي چرخ محرك عقب، به‌وسيله مكانيزمي متصل به خروجي موتور مي‌چرخد.
فن‌ها را مي‌توان به دو نوع جريان محوري و گريزاز مركز تقسيم كرد كه طبقه‌بندي كلي آن به جهت جريان هوا بستگي دارد. در مدل جريان محوري، ‌هوا به موازات محور دوراني و در همان امتداد محورهاي دوراني به خارج دميده مي‌شود، اما در مدل گريز از مركز، هوا به موازات محور وارد و در جهت عمود بر محور دوراني فن وزيده مي‌شود.

بخاري يا سيستم گرمايش خودرو
سيستم گرمايش خودرو يا بخاري،‌ درعمل مشابه سيستم خنك‌كاري بوده و چرخه خاص خود را دارد. در اين سيستم، به جاي رادياتور موتور، رادياتوري كوچك و فن بخاري در داخل داشبورد قرار دارد.
اين سيستم، داراي مسير لوله‌كشي خاص خود بوده كه در شكل زير قابل مشاهده است.
http://www.sanatekhodro.com/CrThumb.aspx?Pic=sanatekh%5CImages%5C53%5C68468433 9162782.jpg&X=408&Y=150





منابع:
http://www.helium.com/tm/234052/water-circulates-coolant-water (http://%3cfont%20size=%222%22%3ewww.helium.com/tm/234052/water-circulates-coolant-water%3C/font%3E)
http://www.radiator.info/webinfo.html
http://www.radiator.com
http://www.helium.com/th/232640/water-vital-cooling-system
http://www.auto.howstuffwoks.com/cooling-system.htm (http://%3cfont%20size=%222%22%3ewww.auto.howstuffwoks.com/cooling-system.htm%3C/font%3E)

منبع (http://www.sanatekhodro.com)

ACO
01-24-2010, 11:29 AM
یه نکته اموزشی که بد نیست عرض کنم خدمت دوستان چون توی این تاپیک دیده شد
وقتی لینکی رو وارد میکنین به عنوان منبع یا هر چیز دیگه حتما http:// رو داشته باشه و حذفش نکنین
چون در غیر اینصورت اون ادرس رو درادامه ادرس http://acoforum.org/ میگذاره
مثلا اکوفروم دات او آر جی اسلش گوگل دات کام !
که این برای سایت مضر هست و لینک مرده محسوب میشه از دید گوگل .

مرسی

tondar90
01-24-2010, 01:46 PM
یه نکته اموزشی که بد نیست عرض کنم خدمت دوستان چون توی این تاپیک دیده شد
وقتی لینکی رو وارد میکنین به عنوان منبع یا هر چیز دیگه حتما http:// رو داشته باشه و حذفش نکنین
چون در غیر اینصورت اون ادرس رو درادامه ادرس http://acoforum.org/ میگذاره
مثلا اکوفروم دات او آر جی اسلش گوگل دات کام !
که این برای سایت مضر هست و لینک مرده محسوب میشه از دید گوگل .

مرسی
اگه بشه این نکته ها داخل تاپیک قرار بدین برچسب موضوع مهم هم بزنید که خیلی کمک میکنه به گسترش سایت.

MATIN
04-04-2011, 08:37 AM
رادياتور يكي از مهمترين اجزاء سيستم خنك كاري خودرو بوده كه با تبادل حرارت با هواي جريان يافته پيرامون خود موتور را خنك مي كند.

البته اين انتقال حرارت به آيتم هايي چون دماي هواي جريان يافته ، حجم هواي در حال جريان بر روي پره هاي رادياتور و ميزان بزرگي و شكل طراحي آن بستگي دارد.

براي آنكه به اهميت رادياتور بيشتر پي ببريم لازمست به اين مساله توجه كنيم كه از احتراق بنزين در موتور دمايي در حدود 2500-2000 در جه سانتيگراد حرارت توليد مي شود و شما فقط با چند ليتر سيال مثل آب و يا تركيبي از آب و ضد يخ / ضد جوش بايستي موتور را به دماي بين 90 تا 95 درجه برسانيد و آن را خنك كنيد .

درست است كه براي كاهش اصطكاك و انتقال حرارت ناشي حركت قطعات گردنده مثل ميل لنگ و شاتون ها از روغن استفاده مي شود ولي خنك كاري به رو انكاري با روغن ختم نشده و استفاده از سيالهاي خنك كننده و اجزايي مانند رادياتور ، شكل تكامل يافته تري براي ايفاي اين مهم بخود مي گيرد. خوب است كه بدانيد قدرت خنك كنندگي آب بيست برابر روغن مي باشد و وجود سيستم خنك كاري متكي به رادياتور و سيال هاي ضد جوش بخصوص در مناطق گرم جهان نقشي غير قابل انكار در كاهش دماي موتور ها را دارد .

در گذشته موتورهاي ژيان و فولكس فاقد رادياتور بودند و بيشتر اين خودرو ها بدرد مناطق خنك مي خوردند و بدليل حجم و توان پايين موتورها امكان حذف سيستم خنك كاري با رادياتور وجود داشت اما با افزايش قدرت و سرعت خودرو هاي امروزي امكان خنك كردن موتور ها با هوا منتفي است .

حتي در مورد اتوبوس هاي ماگيروس كه ساخت كشور روسيه بود پس از فروش در ايران بدليل طراحي خاص و هوا خنك بودن آن مورد استقبال قرار نگرفت و اين نوع موتور بيشتر بدرد همان مناطق سرد روسيه مي خورد كه در صورتي كه دماي موتور افزايش مي يافت توسط يك فن بزرگ كه بر روي موتور نصب شده بود ، هوا را مستقيما بر روي پره ها ( فين ها ) موتور به جريان در مي آورد و موتور را خنك مي كرد .

شايد براي شما هم جالب باشد كه يكي از دلايل شكست ارتش آلمان نازي به رهبري هيتلر در جنگ سيبري روسيه وجود آب در رادياتور خودرو هاي نظامي آن زمان بود كه بدليل يخ زدگي موتورها ارتش آلمان زمين گير شد . و كمي بعد به دستور هيتلر موتورهاي فولكس طراحي و ساخته شد اما فرصت براي الماني ها ديگر دير شده بود .

كيفيت رادياتور به تعداد شبكه ها ، تعداد لول ها و شكل طراحي و جنس رادياتور بستگي دارد .

مثلا هر قدر تعداد شبكه ها و لول ها بيشتر باشد و نوع طراحي بنحوي ايجاب كند كه هواي بيشتري با رادياتور در تماس باشد انتقال حرارت بهتر انجام خواهد شد . رادياتور از فلزات و آلياژهايي فلزي انتخاب مي شود كه انتقال حرارت به سهولت امكان پذير باشد .

مثلا رادياتورهايي توليدي با تعداد لول هاي دو ، سه ، چهار لول توليد مي شود و براي تماس بيشتر هوا با پره ها آنها را بصورت مارپيچ و يا زيگزاك مي سازند

در خنك كاري موتور بسته به نوع طراحي سيستم خنك كاري موتور از دو نوع سيستم استفاده مي شود . در خودرو هايي كه از سيستم معمولي با مدار باز Open cooling system ) ) استفاده مي شود منبع انبساط ندارند . خودرو هايي مثل پيكان .

اما در خودرو هايي كه داراي منبع انبساط بوده و با انبساط و انقباض ، سيال به منبع انبساط وارد و خارج مي شود ( در حال انبساط سيال وارد و در حالت انقباض از منبع خارج مي شود ) سيستم خنك كننده مدار بسته گفته مي شود Closed loop cooling system)) كه در اين سيستم پرت

مايع خنك كننده در حد بسيار ناچيزي بصورت بخار مي باشد.
نكاتي در مورد استفاده بهينه از رادياتور و شناسايي معايب جوش آوردن خودرو



1- بهترين نوع سيال در رادياتور تركيبي از اتيلن گليكول ( ضد يخ /ضد جوش/ ضد زنگ ) با آب مي باشد كه دماي جو ش بالاتري نسبت به آب دارد در صورتي كه آب رادياتور بر اثر تبخير كم شده باشد فقط به آن آب افزوده مي شود از تعويض آب موجود در رادياتور در دوره هاي كوتاه مدت بپرهيزيد بهتر است از آبي استفاده شود كه قبلا جوشيده باشد.

2- همواره سطح سيال را در سيستم مدار باز را با باز كردن درب رادياتور چك كرده و براي گردش سيال در رادياتور هيچگاه رادياتور را لبريز از سيال نكنيد و سطح مايع خنك كننده بايستي از لبه هاي لول ها در حدود 12-10 ميليمتر بالاتر باشد . اما در سيستم مدار بسته سطح سيال را تا علامت ماكزيمم منبع انبساط پر كنيد. به منظور جلوگيري از هرگونه خطر احتمالي مراحل كنترل سطح سيال در حالت موتور سرد انجام شود .

3- از وارد آمدن ضربه به پره هاي رادياتور و به وجود آمدن هر گونه لهيدگي در سطح رادياتور جلو گيري كنيد در صورتي كه بر اثر تصادف سطح وسيعي از پره ها آسيب ديد ، نسبت به ترميم يا تعويض رادياتور اقدام كنيد

4- در صورتي كه قصد تميز كردن رادياتور از وجود حشرات و كثيفي هاي احتمالي را داريد آب را با فشار پايين از پشت رادياتور به سطح پره ها بپاشيد .

5- در صورت نشت سيال درون رادياتور از بستها و اتصالات و شيلنگها نسبت به رفع آن اقدام كرده و آن را فورا برطرف كنيد

6- هر گونه وجود چربي و ماسيدگي روغن و تركيب آن با يكريگر در رادياتور نشان از راه يابي روغن از موتور به درون سيال رادياتور مي باشد كه بايستي پس از مراجعه و رفع مشكل در تعمير گاه هاي مجاز نسبت به گرفتگي ها احتمالي اقدام شود .

7- در صورتي كه خودرو شما جوش آورده شده باشد از باز كردن درب رادياتور و يا منبع انبساط جدا خودداري كنيد چرا كه امكان آسيب هاي جدي همراه با سوختگي براي شما وجود دارد بهتر است در حالت موتور روشن ، آب به سطح پره هاي رادياتور پاشيده شود و در صورت امكان بخاري ماشين نيز روشن شود تا سرعت خنك كاري موتور افزايش يابد .

8- در صورتي كه خودرو جوش آورده شما مجهز به فن خنك كننده رادياتور مي باشد و فن يا فن ها در هنگام جوش آوردن كار نكنند ممكن است بدليل خرابي شمع آب باشد . بهترين كار اين است كه سيمهاي فن را مستقيما به باطري وصل كرده و تا رسيدن به تعميرگاه فن يكسره كار كند . ال

9- حد الامكان از مواد هاي شيميايي براي رسوب زدايي داخل رادياتور و مجموعه سيستم خنك كننده تحت هر عنواني استفاده نكنيد. و در صورت استفاده مجموعه سيستم خنك كننده را با دقت بشوييد . مواد رسوب زدا خواص خورندگي داشته و اثرات زيانباري دارند .

10- در صورتي كه سطح سيال بصورت مداوم كاهش پيدا مي كند و هيچگونه اثري دال بر ريزش و نشت سيال از لوله ها و اتصالات و رادياتور ديده نمي شود اين امكان وجود دارد كه سيال از طريق آببندي واشر سرسيلندر به درون يكي از پيستون ها رخنه كرده و در آنجا بخار شده و با دود خارج مي شود. البته بخار كردن اگزوز در دقايق اوليه روشن شدن موتور ارتباطي با اين موضوع ندارد و اين مساله يك امر طبيعي مي باشد .

11- براي ايجاد دماي يكنواخت در هنگام كار كرد موتور در تابستان و زمستان هيچگاه ترموستات را از مدار گردش مايعات خنك كننده خارج نكنيد .

12- اگر ترموستات در دماي مورد نظر باز نشود و اجازه عبور سيال را ندهد موتور جوش خواهد آورد . براي بررسي صحت عملكرد ترموستات مي توان با قرار دادن ترموستا ت در يك كاسه آب جوش از صحت عملكرد آن اطمينان حاصل كرد و در صورتي كه قصد نگهداري ترموستات كار كرده سالم خود راداريد آن را با گريس چرب كرده و دور از رطوبت نگهداريد .

13- يكي از دلايلي كه سبب جوش آوردن موتور در گرماي تابستان مي شود سفتي سوپاپ ها مي باشد سوپاپ ها را فيلر گيري تابستاني كنيد و البته در زمستان فيلر گيري زمستاني .

14- در موتورهايي كه پروانه موتور نيروي خود را توسط تسمه از ميل لنگ مي گيرد صحت سلامت تسمه را با بازديدهاي دوره اي بررسي كرده و سفتي آن را مد نظر قرار دهيد در صورت پارگي و يا شل بودن تسمه موتور جوش خواهد آورد.

15- ميزان سفتي تسمه بايستي بنحوي باشد كه با فشار انگشت اشاره تسمه به اندازه يك سانتيمتر خلاف جهت نيرو جابجا شود.

16- ممكن است مشكلاتي مانند خرابي سيستم برق يا سوخت و يا نيم سوز بودن واشر سرسيلندر عامل و يا مجموعه عواملي براي جوش آوردن موتور باشد .

17- اگر خودرو شما جوش مي آورد بهتر است پس از راندن خودرو خود در يك جاده مسطح به اندازه چند كيلومتري و با استفاده كمتر از ترمز ميزان دماي رينگ لاستيك هاي چهار چرخ را با دماي دست كنترل كنيد . شايد پيستون هاي چرخ يا چرخهايي بعد از ترمز گرفتن بدرستي آزاد نشده و درگيري بين لنت و ديسك ادامه دارد . البته در تابستان نسبت به اين تست تا حدودي محتاط تر باشيد .

18- به درب رادياتور و كيفيت آن توجه كنيد . درب رادياتور همانند سوپاپ اطمينان عمل مي كند در صورتي كه در زمان جوش آوردن موتور فنر درب رادياتور از حد مجاز سفت تر باشد به مجموعه خنك كننده فشار زيادي وارد خواهد شد كه واشر سر سيلند نيز تحت فشار خواهد بود و در مواردي كه فنر درب رادياتور از حد مجاز شل تر باشد و يا آب بندي مناسبي بين نشيمنگاه و لاستيك ايجاد نكند مانع از خروج بخارات نخواهد شد و خطر بدون آب ماندن رادياتور بسيار است و شما دائما مجبور به اضافه كردن مايع خنك كننده و يا آب خواهيد بود .

19- اگر رادياتور خودرو شما خراب و يا فرسوده است نسبت به تعويض آن ترديد به خود راه ندهيد .

20- واتر پمپ را از جهت آب بندي چك كرده و از صحت سلامت آن اطمينان حاصل كنيد .

MATIN
08-09-2011, 12:03 AM
همه خودروها سيستم خنك‌كني دارند كه به موتور خودرو كمك مي‌كند تا در دماي مناسب كار كند و جوش نياورد. وقتي موتور خودرو در دمايي پايين‌تر يا بالاتر از دماي بهينه كار كند، قدرت آن كاهش و مصرف سوخت آن افزايش مي‌يابد. در حقيقت وقتي موتور اتومبيل بيش از اندازه گرم شود، انرژي موجود در سوخت را بيشتر براي توليد گرما مصرف كرده است. با صرف كمي وقت و اندكي زحمت مي‌توانيد موتور اتومبيل خود را هميشه در دماي مناسب نگه داريد؛ كافي است گاهي آب رادياتور آن را بازديد، يا تعويض كنيد و نگاهي هم به اطراف رادياتور و شيلنگ‌هاي آن بيندازيد تا از نشت احتمالي آب مطلع شويد. ما در اين شماره در گفت‌وگو با يك مكانيك خودرو به نام وارطان راه‌هاي جلوگيري از جوش آوردن خودرو را از او سوال كرده‌ايم.

نشانه‌هاي جوش آوردن موتور كدام است؟
نخستين نشانه جو‌ش آوردن موتور آن است كه عقربه دماسنج، كه آن را آمپر آب مي‌نامند، بالا برود و به منطقه ترسناك قرمز برسد يا چراغ قرمزي كه روي داشبورد قرار دارد به صورت تهديدكننده‌اي روشن مي‌شود بعضي از اتومبيل‌ها هشداردهنده صوتي نيز دارند كه در هنگام بالا رفتن آمپر آب به صدا درمي‌آيد. از همه اينها كه بگذريم سرانجام آب داخل رادياتور شروع به جوشيدن مي‌كند و بخار از زير كاپوت بيرون مي‌زند.اگر به اين موضوع توجه نكنيد قدرت موتور كم مي‌شود (مصرف بنزين بالا مي‌رود)، سايش و فرسايش قطعات موتور افزايش مي‌يابد و بالاخره موتور از كار مي‌ايستد و خرج سنگيني روي دستتان مي‌گذارد.

با جوش آوردن گاه و بيگاه چه كنيم؟
تقريباً هر خودرويي، هر چقدر هم كه خوب تنظيم شده باشد گاه و بي‌گاه ممكن است جوش بياورد معمولا اين نوع جوش آوردن علتي ندارد مگر گير افتادن در ترافيك سنگين در يك روز بسيار گرم تابستان. اگر در هنگام حركت در خيابان يا جاده با چنين اتفاقي روبه‌رو شديد اينگونه عمل كنيد كه ابتدا كولر را خاموش كنيد و شيشه‌ها را پايين بكشيد. با اين اقدام بار وارد بر موتور كاهش مي‌يابد و زودتر خنك مي‌شود.
اگر موتور خنك نشد بخاري و فن آن را روشن كنيد با اين كار گرماي موتور به داخل اتاق هدايت مي‌شود.
اگر در راه‌بندان گير كرده‌ايد و آمپر آب كم‌كم بالا مي‌رود دنده را خلاص كنيد و كمي گاز بدهيد تا دور موتور افزايش يابد. با اين كار واترپمپ و پروانه با دور بالاتري كار مي‌كنند آب با سرعت بيشتري در رادياتور گردش مي‌كند و هوا هم با سرعت بيشتري در اطراف رادياتور جريان مي‌يابد. جريان سريع‌تر و بيشتر آب و هوا به خنك شدن موتور كمك مي‌كند.
توصيه مي‌كنم زياد ترمز نگيريد آهسته حركت كنيد به طوري كه دور موتور كمي از دور آرام بالاتر باشد. اگر ترافيك خيلي سنگين است فقط هنگامي حركت كنيد كه فاصله شما با اتومبيل جلويي به اندازه كافي برسد.
نهايتاً اگر ديديد با همه اين كارها ديگر چيزي به جوش آوردن موتور باقي نمانده به كنار جاده برانيد كاپوت را بالا بزنيد و صبر كنيد تا موتور خنك شود. يادتان باشد كه در چنين شرايطي درِ رادياتور را باز نكنيد. و اگر موتور جوش آورده است آب در رادياتور نريزيد تا وقتي كه موتور نسبتا خنك شود.وقتي هنوز موتور كمي گرم است به آن آب اضافه كنيد اين كار را در حالتي انجام دهيد كه موتور روشن است.

چه موتوري مرتب جوش مي‌آورد؟
موتوري كه احتمالا سيستم خنك كن آن نشتي دارد اگر موتور اتومبيل شما در هواي معتدل و ترافيك معمولي جوش مي‌آورد شايد تعويض ترموستات، تنظيم تسمه‌پروانه، يا تعويض واترپمپ ضرورت داشته باشد.

دلايل ديگر جوش آوردن موتور چيست؟
گاهي جوش آوردن موتور اصلا به سيستم خنك‌كن مربوط نيست. علل ديگري كه سبب جوش آوردن موتور مي‌شوند عبارتند از كمبود روغن‌موتور، سوختن واشرسرسيلندر، و مشكلات مربوط به جعبه دنده اگر پس از بازديد به اين نتيجه رسيديد كه سيستم خنك‌كن در شرايط خوبي است و باز هم موتور خودرو جوش مي‌آورد، و پس از بي‌فايده بودن انجام كارهاي تعمير و نگهداري آن وقت كارهاي ديگري بكنيد.

چه كارهايي؟
اگر اخيراً دلكو و تايمينگ موتور را تنظيم نكرده‌ايد، شايد علت جوش آوردن موتور اين باشد كه شمع بعد از عبور پيستون از نقطه مرگ بالايي و در هنگام حركت رو به پايين آن جرقه مي‌زند و مخلوط سوخت، هوا را مشتعل مي‌كند. وقتي شمع ديرتر از موعد جرقه بزند. همه گازهاي سوختني درست نمي‌سوزند و گرماي بيشتري به سيستم خنك‌كن تحميل مي‌شود ريتارد بودن دلكو به تنهايي معمولا بيش از چند درجه موتور را گرم‌تر نمي‌كند اما وقتي با يكي دو مشكل ديگر همراه شود مي‌تواند سبب جوش آوردن موتور شود بايد با مراجعه به تعميرگاه مجاز تايمينگ موتور را تنظيم كنيد.

مي‌گويند بعضي وقت‌ها گرفتگي رادياتور هم مهم است بله؟
بله، بعضي از رادياتورها چنان با رسوب و زنگ فلزات پر مي‌شوند كه مجراهاي عبور آب در آنها مسدود و جريان اب قطع مي‌شود و ديگر نمي‌توانند آب خروجي از موتور را خنك كنند.چاره‌اي نيست جز اينكه به رادياتورساز رجوع كنيد و بخواهيد رادياتور خودرو را باز و آن را تميز كند.
ابتدا تسمه پروانه يا تسمه واترپمپ را بازديد كنيد تا مطمئن شويد «آزادي» آن بيش از 25/1 سانتيمتر نيست. اگر تسمه شُل‌تر باشد نمي‌تواند واترپمپ را درست به كار بيندازد؛ در نتيجه آب درست در سيستم گردش نمي‌كند و سيستم خنك‌كن گرم مي‌وشد. اگر تسمه پروانه خيلي شل يا نخ‌نما به‌نظر مي‌رسد. با پيروزي از دستور‌العمل‌هاي بخش «تنظيم و تعويض تسمه» آن را تعويض كنيد.گاهي هم شيلنگ پايين رادياتور در نتيجه خلائي كه واترپمپ ايجاد مي‌كند جمع مي‌شود و بر اثر گردش ناقص آب موتور جوش مي‌آورد.

آيا روغن موتور با جوش آوردن خودرو ارتباط دارد؟
اگر نتوانستيد علت جوش آوردن موتور را تشخيص دهيد گيج روغن را هم نگاه كنيد موتوري كه روغن كم داشته باشد جوش مي‌آورد زيرا 75 تا 80درصد گرماي موتور را روغن جذب مي‌كند (به علاوه روغن از ساييده شدن قطعات متحرك موتور نيز جلوگيري مي‌كند).اگر موتور خودروي شما 4 ليتر روغن گنجايش دارد و 1 ليتر روغن كم دارد روغن 25درصد گرما را نمي‌تواند حذف كند (روغن در كارتر خنك مي‌شود و گرماي خود را به هوايي مي‌دهد كه از زير اتومبيل مي‌گذرد). سطح روغن را بازديد كنيد و اگر موتور روغن كم دارد به آن اضافه كنيد.

zanjani
09-28-2011, 09:59 AM
http://www.acopart.org/Upload/ACO-736/sis-khonak-motor119283359.jpg

چون در موتور عمل احتراق صورت مي گيرد بنا براين درقطعات داخل موتور اتومبيل حرارت توليد مي شود و اگراين حرارت به وسيله دستگاه خنك كننده گرفته نشود، باعث خسارات زيادي مي گردد و از طرفي كمبودحرارت نيز باعث خرابي موتور خواهد شد پس موتور بايد هميشه داراي حرارت متعادل باشد. بهترين حرارت براي موتور 8/73 الي 82 درجه سانتي گراد (65 الي182 درجه فارنهايت)است.
انواع دستگاههاي خنك كننده
الف)دستگاه خنك كننده مستقيم، كه كليه دستگاه با هوا خنك مي شود.
ب) دستگاه خنك كننده غير مستقيم، كه كليه دستگاه با آب خنك مي شودو داراي رادياتور مي باشند.
متعلقات دستگاه خنك كننده:
الف )شيلنگ تحتاني
ب) پمپ آب
پ) تسمه
ج) بدنه سيلندر
د) رادياتور
ه) سرسيلندر
و) ترموستات
ز) شيلنگ فوقاني
ح) پروانه
رادياتور : مخزني از جنس مس مي باشد كه با توجه به كانالهاي تعبيه شده در آن ، وظيفه انتقال حرارت موجود در آب را به عهده دارد بنابراين بايستي همواره كنترل نمود كه سطح آب در مخزن رادياتور بيش از دو سانتيمتر پائين تر از دهانه مخزن نباشد.
پروانه: وسيله كه از موتور به وسيله تسمه و در بعضي خودروها توسط الكتروموتور انرژي لازم را دريافت مي نمايد و كار آن، مكش هوا از شبكه هاي رادياتور و خنك نمودن آب رادياتور مي باشد.
پمپ آب: وسيله اي است كه به منظور گردش سريع و راحت آب موجود در رادياتور و در اطراف موتور بكار رفته و حركت آن از طريق موتور و تسمه پروانه تامين مي گردد بدين صورت كه چون هميشه در قسمت پائين رادياتور آب خنك و در بالاي آن آب گرم(برگشت داده شده از موتور)وجود دارد، لذا براي رساندن آب جهت خنك كردن قطعات موتور از شيلنگ پائين رادياتور ،آب بوسيله مكش حاصل از واترپمپ وارد كانالهاي بدنه سيلندرهاي موتور شده و پس از گردش در اطراف سيلندرها و خنك كردن آنها ،در حاليكه خود آب مقداري گرم شده از طريق كانالهاي سيلندر به گرمترين نقطه موتور كه سرسيلندر ها مي باشد هدايت و پس از عبور از اطراف سوپاپها وشمعها و خنك نمودن آنها از طريق ترموستات و لوله هاي بالا جهت خنك شدن مجدد وارد رادياتور مي گردد.
ترموستات: سوپاپي است كه درمسير راه آب برگشتي از موتور به رادياتور قراردارد و كار آن ثابت نگهداشتن دماي آب موتور مي باشد.
با توجه به اينکه بيشترين سائيدگي قطعات موتور زماني است که موتور در حال سرد کار مي کند. در نتيجه براي جلوگيري از اين نوع سائيدگي در موتور روشهاي مختلفي وجود دارد از جمله نصب ترموستات، استفاده از مواد خنک کننده و پروانه اتوماتيک را مي‎توان نام برد.
منبع انبساط: منبع انبساط ظرفي است با گنجايش حدود 2 ليتر از جنس پلاستيک که در کنار رادياتور نصب مي‎شود. هنگام جوش آوردن و گرم شدن بيش از حد موتور، آب اضافي رادياتور با باز شدن سوپاپ فشار در رادياتور از طريق شيلنگ سر ريز وارد منبع انبساط مي‎شود و از هدر رفتن آب جلوگيري مي‎شود.
تذکر: اتومبيلهايي که منبع انبساط دارند براي اضافه کردن آب نياز به باز کردن در رادياتور ندارند بلکه آب را داخل منبع انبساط مي‎ريزند اين کار به کمتر زنگ زدن رادياتور کمک مي‎کند.
تسمه)واسطه حرکتي ميباشد که حرکت را از فولي ميل لنگ گرفته و به فولي واترپمپ و فولي دينام انتقال داده و باعث به گردش دراوردن واترپمپ و دينام مي گردد.
تنظيم کشش تسمه پروانه: اگر انگشت دستمان را روي تسمه گذاشته ويک کيلو گرم نيرو وارد کنيم به اندازه 8 تا 10 ميليمتر بايستي تسمه کشش داشته باشد.
ضد يخ:
آب در مقابل سرما يخ مي بندد وچنانچه در زمستان ضد يخ در موتور ريخته نشود سيلندر مي تركد.
براي جلوگيري از يخ زدن آب داخل موتور و رادياتور در هواي سرد زمستان که موجب خسارت زيادي در موتور و رادياتور مي‎شود از ضد يخ استفاده مي‎شود. جنس ضد يخ بايد به گونه‎اي تهيه شود که اثر نامطلوب بر روي قطعات نداشته باشد .
خواص ديگر ضد يخ ، ضد زنگ و ضد جوش بودن آن است به اين مفهوم که ضد يخ علاوه بر خاصيت ضد يخ داشتن از زنگ زدگي قطعات داخل موتور جلوگيري مي‎کند و نقطه جوش را نيز بالا مي برد. نسبت مخلوط ضد يخ با آب بستگي به سرما و برودت هوا دارد.
محلول ضد يخ در سيستم خنك كننده از منجمد شدن مايع موجود در سيستم جلوگيري وبلوك سيلندر را از خطر تركيدن محافظت مي كند. در صورت موجود نبودن ضد يخ كافي در مايع خنك كننده ممكن است در درجه حرارتهاي خيلي پايين حتي در حالي كه موتور نيز كار مي كند آب در منبع تحتاني رادياتور منجمد شود. وجود مقداركمي آب كه پس از تخليه بلوك سيلندر داخل آن باقي مي ماند ممكن است در درجه حرارتهاي بسياركم حادثه ساز باشد.
در صورت وجود نشتي آب از سيستم، با اضافه كردن ضد يخ وبه دليل بالا بودن قابليت نفوذ اين محلول، ميزان نشتي سيستم شديدتر خواهد شد بنابراين قبل از اضافه كردن ضد يخ مطمئن شويد که در سيستم هيچ گونه نشتي وجود ندارد.
جنس ضد يخ متداولي كه اثر نامطلوب روي قطعات ندارد، اتيل گليكول است.
طريقه تهيه ضديخ مناسب:مقدار مناسبي ضد يخ را با نصف مقدار آب مورد نياز براي پركردن سيستم در داخل ظرف تميزي مخلوط كنيد. سپس اين مخلوط را داخل رادياتوري كه قبلاًآن راشستشوي كامل داده ايد، ريخته وبقيه حجم رادياتور را با آب تميز پر كنيد موتور را روشن كنيد و اجازه دهيد كه ضد يخ با آب كاملاً مخلوط شود.
درصد ضديخ مورد نياز(نسبت به گنجايش كل سيستم خنك كننده) در جدول زير داده شده است.
نقطه اي كه امكان يخ زدن وجود دارد
نسبت ضد يخ موجود در مخلوط
26- سانتي گراد 25%
33- سانتي گراد 30%
39- سانتي گراد 35%
41- سانتي گراد 40%
47- سانتي گراد 50%

معمولاً کارهاي زير در اول هر بهار و پاييز بايد انجام شود.
1- غلظت ضد يخ- ضد جوش را کنترل کنيد که از حداقل ضروري (متناسب با تغييرات دماي هوا) کمتر نباشد.
2- اندازه و شرايط ضديخ را بررسي نمائيد . در صورت کثيف بودن يا داشتن مواد ناشي از زنگ زدن فلزات آن را عوض کنيد.
3- دستگاه را براي اطمينان از عدم وجود نشتي ، تحت فشار (ترجيحاً وقتي ضد يخ سرد است) آزمايش کنيد.
4- در پوش و لوله متصل به در پوش رادياتور را بازرسي کنيد.
5- لوله ها را بازبيني نمائيد و محل اتصال لوله ها را محکم کنيد.
6- تسمه پروانه ها را از لحاظ سالم بودن و کشش صحيح ،کنترل کنيد.
7- در صورتي که دماي آب رادياتور بيش از حد گرم يا سرد مي شود ، ترموستات را کنترل کنيد.
8-در تمام فصول سال محلول ضد يخ در رادياتور باشد
9- هر دوسال يکبار تعويض گرددو زمان تعويض ابتداي سرماي هر سال مي باشد.
علل جوش آمدن آب رادياتور(گرم كردن موتور):
1- پاره شدن تسمه پروانه يا شل بودن آن.
2- كمي آب رادياتور.
3- كثيف بودن رادياتور و گرفتگي شيارهاي آن.
4- كار نكردن واتر پمپ (پمپ آب)
5- خراب بودن ترموستات.
6- ناميزاني دلكو.
7- ناميزاني باد لاستيك.
8- تازه تعمير بودن موتور يا نو بودن موتور.
9- بارزياد.
10- استفاده زياد از دنده هاي سنگين.
11- سربالائي زياد.
12- ناميزاني سوپاپها.
13- عدم تنظيم فاصله پلاتين.
14- شكستن پره هاي پروانه.
15- کثيف بودن فيلتر هواکش کاربراتور
16- خرابي درب رادياتور
17- سوراخ بودن رادياتور
18- سفت بودن يا کارنکردن سوپاپ ها
19- سفت بودن چرخها
20- خرابي آب پخش کن واترپمپ
21- وزش باد مخالف
22- گرفتگي اگزوز دود که عمل تخليه براحتي صورت نمي گيرد.
23- گرفتن لوله خروج بخار آب در رادياتور
24- گير کردن ترمز يکي از سيلندرهاي چرخ
25- کثيفي بدنه موتور و ممانعت از تبادل حرارتي خوب
منبع : سايت تخصصي اموزش راهنمايي و رانندگي

MAHDI-TONDAR
01-11-2012, 01:49 PM
http://www.acopart.org/upload/ACO-569/129707471504808561.jpg









در فصل سرما استفاده از ضدیخ در خودروها افزایش می یابد و علیرغم استفاده تقریباً همگانی این مایع، عده ای از مصرف کنندگان آگاهی کافی در مورد ضدیخ و چگونگی مصرف آن ندارند. در این گزارش نکاتی که برای انتخاب و مصرف ضدیخ باید در نظر گرفت شرح داده شده، لیکن ابتدا ببینیم ضدیخ چیست؟
ضدیخ ها موادی هستند که در سیستم های خنک کننده و در رادیاتورهای موتورهای احتراق داخلی برای حصول اطمینان از جریان داشتن مایع در درجات کم حرارتی به منظور جلوگیری از خسارت ناشی از تشکیل یخ به کار برده می شود. ضدیخ سیالی است که از ترکیب یک سیال پایه با نام اتیلن گلیکول (Ethylene Glycol) و مواد افزودنی به منظور جلوگیری از خوردگی، زنگ زدگی، کف کردن و بهبود کیفیت، آب و رنگ تشکیل شده است. به طور کلی اجزای تشکیل دهنده مایعات خنک کننده موتور عبارتند از: سیال پایه، بازدارنده های خوردگی، مواد ضد کف، آب و رنگ مخصوص. وظیفه اصلی ضدیخ، جلوگیری از خوردگی در اجزای موتور است، علاوه بر این ضدیخ همزمان با دفع حرارت تولید شده، تعادل حرارتی را در کل موتور برقرار می کند. به بیان ساده تر از یخ زدگی یا جوش آوردن موتور در فصل سرد و گرم سال جلوگیری می کند. ضدیخ همچنین ظرفیت حرارتی آب را افزایش می دهد. از طرفی در ضدیخ ترکیباتی وجود دارد که از تشکیل رسوبات ناشی از املاح موجود در آب در داخل موتور و رادیاتور جلوگیری می کنند.


● رسوبات ناشی از آب، ترکیدن موتور
در گذشته بیشتر از آب خالص برای انتقال حرارت داخلی موتور به رادیاتور استفاده می شد که مشکلاتی را در بر داشت. با توجه به نقطه انجماد آب (صفر درجه سانتیگراد) و نقطه جوش آب (یکصد درجه سانتیگراد)، آب در دماهای بسیار کم و یا بسیار زیاد کاربرد خود را به عنوان مایع خنک کننده از دست می دهد و از طرف دیگر قطعات آلومینیومی بدنه موتور در شرایط کارکرد موتور به اندازه ای گرم می شود که مشکل خوردگی به وجود می آید. استفاده از آب خالص باعث رسوب ناشی از املاح موجود در آب برروی محل های خورده شده در رادیاتور می شود و از نمایان شدن این نقاط جلوگیری می کند. برای جلوگیری از یخ زدن آب داخل موتور و رادیاتور در هوای سرد زمستان و یا جوش آوردن در فصل تابستان که موجب خسارت زیادی در موتور و رادیاتور می شود از ضدیخ استفاده می شود. جنس ضدیخ باید به گونه ای تهیه شود که اثر نامطلوب بر روی قطعات یاد شده را نداشته باشد. محلول ضدیخ در سیستم خنک کننده از منجمد شدن مایع موجود در سیستم جلوگیری و بلوک سیلندر را از خطر ترکیدن محافظت می کند.
نکته بسیار مهم این است که ضدیخ را نباید فقط در فصل سرد سال استفاده کرد، بلکه باید در تمام طول سال و آن هم به دلیل اهمیت حفظ موتور از خوردگی، مورد استفاده قرار داد. نتیجه اینکه مهم ترین وظیفه ضدیخ، محافظت از خوردگی در موتور، بخصوص در فصل های گرم سال است. پس باید به خاطر داشته باشیم که وجود ضدیخ در موتور در تمام طول سال اهمیت بسیار زیادی برای حفظ دوام موتور دارد. لذا تولید کنندگان این ترکیب شیمیایی نام »ضدیخ ضدجوش ضد زنگ« را برای این محصول انتخاب کرده اند.
ضدیخ ها از نظر کیفی به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:
۱) ضدیخ های با پایه معدنی : که عمده ترین نوع ضدیخ موجود در بازار و پرمصرف ترین آن است و زمان کارکردشان در موتور حداکثر دو سال است.
۲) ضدیخ های پایه آلی: که به واسطه نوع مواد افزودنی مورد استفاده در آنها، دارای طول عمر طولانی تری نسبت به ضدیخ های معدنی هستند.
این زمان کارکرد ضدیخ ها در موتور سه سال است.


● انتخاب ضدیخ
مشابه هر ترکیب شیمیایی دیگر، ضدیخ از عناصر و مواد گوناگونی تشکیل یافته است که با گذشت زمان و محدودیت های زیست محیطی و قوانین وضع شده در این زمینه، روز به روز شرایط سخت تری برای تولیدکنندگان این ترکیب به وجود می آید. امروزه فرآورده »ضدیخ، ضدجوش« تولیدکنندگان معتبر، عاری از فلزات سنگینی همچون باریم و ترکیبات مضری از قبیل بوراکس می باشد که مصرف کنندگان در هنگام خرید بایستی به این نکات به دقت توجه داشته باشند. می توان گفت که نوع خنک کننده قابل استفاده براساس نوع نیازمندی سازندگان تجهیزات اصلی (OEMs) تعیین می شود.
اغلب ضدیخ های موجود، پایه اتیلن گلیکول و پروپیلن گلیکول دارند و از این لحاظ طبقه بندی خاصی از نظر نوع ترکیبات وجود ندارد و تنها از نظر درصد ترکیبات، تفاوت هایی در انواع ضدیخ وجود دارد. ضدیخ مایعی است سمی و چون منو اتیلن گلیکول به خودی خود بی رنگ و بی بو است، در طول فرآیند تولید به آن رنگ مخصوص اضافه می شود تا به این ترتیب ضدیخ از مایعات مشابه مانند آب قابل تشخیص شود. منو اتیلن گلیکول به دلیل دارا بودن OH در ساختمان خود به راحتی در آب حل می شود و بر اثر مرور زمان دو فازی نمی شود. منو اتیلن گلیکول به شدت خورنده است و در دمای بالا نزدیک سیلندر و حتی در داخل رادیاتور می تواند ایجاد خوردگی، سوراخ و پوسیدگی کند، به همین دلیل از مواد ضدخوردگی (Anti Oxidant) در آن استفاده می کنند تا در مقابل اکسید شدن فلزات مختلف موجود در طول مسیر جریان آب خنک کننده، مقاومت ایجاد کند. این مواد به طور کلی به دو دسته آلی و غیرآلی تقسیم می شوند. مواد آلی شامل آمین ها، آمیدها، بنزوات ها، مرکاپتان ها، تری آزول ها و مواد غیرآلی شامل بورات ها، نیترات ها، فسفات ها، سیلیکات ها و کربنات ها می باشند. این مواد باز دارنده مرغوبیت، محصول تولید شده را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.
با پیشرفت علم، برای حفاظت از موتور تکنولوژی های متفاوتی در ساخت خنک کننده ها در برابر خوردگی ارایه شده است. وجود مشکلاتی مانند سختی بالای آب، تولیدکنندگان را ملزم به تولید خنک کننده هایی فاقد ترکیبات فسفر کرده است. زیرا کلسیم و منیزیم موجود در آب سخت، با بازدارنده های فسفاته واکنش داده و فسفات منیزیم و یا کلسیم تولید می کنند که معمولاً به صورت رسوب بر روی بدنه داغ موتور نشست می کنند و این امر باعث اتلاف حرارت و یا ایجاد خوردگی می شود.


● ساختار اروپایی و آسیایی ضدیخ
امروزه در اروپا با حذف ترکیبات فسفاته، خنک کننده هایی حاوی اکسیدهای غیرآلی مانند سیلیکات و کربوکسیلات ها ساخته شده است. کربوکسیلات ها بواسطه انجام واکنش های شیمیایی داخلی با قرارگرفتن برروی سطوح، مانع از خوردگی می شوند.
تکنولوژی که در آن از اختلاط کربوکسیلات ها و سیلیکات ها استفاده می شود به نام تکنولوژی پیوندی (هیبریدی) شناخته شده است، زیرا ترکیبی است از تکنولوژی آلی (کربوکسیلات ها).
در آسیا، مشکل سازگاری واشر پمپ آب و خاصیت ضعیف انتقال حرارت باعث شد که استفاده از خنک کننده های حاوی سیلیکات ممنوع شود و بجای آن از مخلوط کربوکسیلات ها و فسفات ها استفاده شود. ساخت این نوع از خنک کننده ها نیز از طریق تکنولوژی هیبریدی انجام می شود که با نوع اروپایی اش (مخلوط کربوکسیلات ها و سیلیکات ها) متفاوت است. این محصولات در رنگ های متفاوتی مانند قرمز، نارنجی، سبز و... در بازار موجود است. خنک کننده های بر پایه کربوکسیلات ها دارای طول عمر بالاتری هستند و ساخت این محصولات به عنوان تکنولوژی برتر در اروپا و آسیا شناخته شده است. این محصولات دارای محبوبیت بین المللی بوده و در فاصله زمانی تعویض طولانی، به خوبی از موتور در برابر خوردگی حفاظت می کنند. در واقع حفاظت موتور در برابر خوردگی به واسطه خنثی کردن اسید های کربوکسیلیک و تبدیل آنها به کربوکسیلات تامین می شود، زیرا تمام خنک کننده ها در شرایط خنثی یا دامنه PH و قلیایی (حدود۷ یا بالاتر) عمل می کنند. استفاده از کربوکسیلات ها در ترکیبات خنک کننده دارای مزایای قابل توجهی است که عبارتند از:
حفاظت بهتر از آلومینیوم در دماهای بالا
انتقال بهتر از حرارت و کارآیی بهینه بر روی سطوح داغ موتور و لوله های رادیاتور
افزایش طول عمر سیال خنک کننده
به طور کلی تجزیه خنک کننده ها زمانی که تمام اتیلن گلیکول به مواد اولیه اش اسید گلیکولیک و اسید فرمیک تبدیل شود ادامه می یابد. این مدت زمان در موتورهایی که در دماهای بالا کار می کنند و یا حجم هوای وارد شده به سیستم خنک کننده زیاد است، بسیار سریعتر اتفاق می افتد. با آزمایش PH می توان PH سیال را بدست آورد. در بیشتر این سیالات می بایست میزان PH، بیشتر از عدد۷ باشد ولی در برخی از آنها اگر میزان PH بیشتر از عدد۵/۶ باشد نیز قابل قبول است. محصولات حاصل از تجزیه گلیکول به صورت اسیدی هستند و باعث افت PH می شوند که پدیده خوردگی را با خود به همراه دارد. سرعت تجزیه خنک کننده ها با بکارگیری عوامل بازدارنده با طول عمر بالا، کندتر شده و اطمینان از عملکرد درست تجهیزات زیاد می شود.


● استانداردها
براساس استانداردهای بین المللی و استاندارد ملی ایران انواع خنک کننده موتور را می توان به این شرح برشمرد:
مایعات خالص بر پایه اتیلن گلیکول
مایعات خالص بر پایه پروپیلن گلیکول
مایعات از پیش رقیق شده، آماده مصرف بر پایه اتیلن گلیکول (۵۰ درصد حجمی)
مایعات از پیش رقیق شده، آماده مصرف برپایه اتیلن گلیکول (۵۰ درصد حجمی)
مایعات خنک کننده مناسب موتور لازم است ویژگی های زیر را دارا باشند:
این مایعات باید قادر به پایین آوردن نقطه انجماد آب تا حداقل دمای ممکن در فصل زمستان باشند.
باید از نظر شیمیایی و کارکرد پایداری کافی داشته باشند.
از نقطه جوش بالایی برخوردار بوده و در درجه حرارت بالا، رسوب نکنند.
روی لاستیک های مصرفی در سیستم، اثر نامطلوب نداشته باشند.
حرارت را به خوبی منتقل کرده و هیچگونه اثر نامطلوبی روی تبادل حرارتی در سیستم خنک کننده نداشته باشند.
دارای کمترین اثر سمی باشند.
آتشگیر نباشند.
بوی نامطلوب نداشته باشند.
ضریب انبساط پایین داشته باشند.
در دماهای پایین گرانروی کم و قابل قبول داشته باشند.
بیشترین حفاظت را در برابر خوردگی فلزات مورد استفاده در سیستم خنک کننده داشته باشند.
روی بدنه خودرو اثر نامطلوب نداشته باشند.
مواردی که هنگام استفاده از ضدیخ باید به آن توجه داشته باشیم عبارتند از:
عمر مفید ضدیخ برحسب زمان و شرایط کاری متغیر است. زمان مناسب تعویض ضدیخ دو سال توصیه می شود.
رنگ ضدیخ ربطی به کیفیت آن ندارد و سازندگان برای مشخص کردن محصولات خود از رنگ های گوناگونی استفاده می کنند.
همرنگ بودن ضدیخ ها دلیلی بر کیفیت یکسان آنها نیست، بنابراین از مخلوط کردن آنها باید جداً اجتناب کرد.
اگر عمل مخلوط سازی به نسبت یک به یک با آب صورت گیرد، ضدیخ ضدجوش تا دمای۳۷ درجه سانتیگراد نقطه انجماد مخلوط را پایین خواهد آورد.
در مورد رقیق سازی باید به دستورالعمل سازندگان توجه کرد. اگر غلظت ضدیخ بیشتر از مقدار توصیه شده باشد، امکان خرابی واترپمپ و افزایش خوردگی وجود دارد. همچنین اگر غلظت ضدیخ کمتر از حد توصیه شده باشد، موجب افزایش نقطه انجماد و یخ زدن آن در مجاری سیستم رادیاتور می شود.
توجه کنید که کیفیت آب استفاده شده در رقیق سازی ضدیخ، مهم است. حتی المقدور باید از آب با املاح کم استفاده کرد.
سطح سیال باید به طور دایم کنترل شود تا از میزان مشخص شده کمتر نباشد.
ضدیخ ها معمولاً کف تولید نمی کنند. مشاهده کف می تواند به علت وارد شدن هوا به سیستم و سوراخ شدن بخش مکش واترپمپ باشد. در این صورت باید رادیاتور را کاملاً تخلیه کرده و تمامی لوله های رابط، واشرها، بست ها و ترموستات را بررسی و نسبت به تعمیر قطعات معیوب اقدام کرد.
پیش از افزودن ضدیخ به سیستم خنک کننده باید از سلامت و کارآیی قسمت های مختلف سیستم خنک کننده مانند ترموستات، پمپ آب، شلنگ لاستیکی و درب رادیاتور مطمئن شد. با بازکردن بست اتصال خروجی از ترموستات و شلنگ لاستیکی باید تمام مسیر گردش ضدیخ، با آب یا محلول های ویژه شسته و تمیز شود. بدنه بیرونی رادیاتور به وسیله برس پلاستیکی نرم با محلول آب و صابون شسته می شود تا عبور هوا از میان پره های رادیاتور بهتر انجام شود.
معمولاً کارهای زیر در اول هر بهار و پاییز باید انجام شود:
غلظت ضدیخ ضدجوش را کنترل کنید که از حداقل ضروری (متناسب با تغییرات دمای هوا) کمتر نباشد.
اندازه و شرایط ضدیخ را بررسی نمایید. در صورت کثیف بودن یا داشتن مواد ناشی از زنگ زدن فلزات آن را عوض کنید.
دستگاه را برای اطمینان از عدم وجود نشتی، تحت فشار (ترجیحاً وقتی ضدیخ سرد است) آزمایش کنید.
در پوش و لوله متصل به در پوش رادیاتور را بازرسی کنید.
لوله ها را بازبینی کرده و محل اتصال لوله ها را محکم کنید.
تسمه پروانه ها را از لحاظ سالم بودن و کشش صحیح، کنترل کنید.
در صورتی که دمای آب رادیاتور بیش از حد گرم یا سرد می شود، ترموستات را کنترل کنید.
نکته: آب مصرفی جهت رقیق سازی مایع خنک کننده باید سختی کمی داشته تا رسوب نگیرد. هر۱۰۰۰ کیلومتر یا
هفته ای یک بار باید سطح سیال خنک کننده بازدید شود. زمان تعویض سیال خنک کننده در شرایط عادی معمولاً سالانه و یا پس از طی مسافت ۳۰۰۰۰ کیلومتر است، اما زمان های تعویض سیال در شرایط سخت رانندگی و بسته به شرایط، انجام می شود. شرایط سخت عبارتند از: بکسل کردن، یدک کشیدن کمپ، استفاده از باربند در مسافت های طولانی، حرکت در جاده های نمک پاشیده شده، خاکی، غبارآلود، طی کردن مکرر مسافت های کوتاه (کمتر از۸ کیلومتر در هر نوبت رانندگی)، طی کردن مسافت های طولانی با سرعت های یکنواخت و پایین و دوره طولانی عدم استفاده از خودرو.


● ضدیخ موتورهای دیزلی
سیستم هایی که با سوخت دیزل کار می کنند، تحت بار بیشتر، مدت کارکرد بالاتر و نوع خاصی از آب بندها هستند که شرایط متفاوتی را نسبت به سیستم های بنزینی ایجاد می کنند، لذا در بخش های گوناگون نظیر سیستم خنک کننده و سیال ضدیخ آنها نیز تفاوت هایی وجود دارد. انتظار می رود عمر عملیاتی یک موتور دیزل،۴ تا۵ برابر بیشتر از یک موتور بنزینی باشد. همچنین نسبت ناخالص وزن وسیله نقلیه به توان موتور برحسب اسب بخار در موتورهای دیزلی۵ تا۸ برابر خودروهای سبک است. این نسبت موجب مصرف سوخت بیشتر و حرارت بالاتر موتور خواهد شد و نیاز به سیستم خنک ساز با قدرت بیشتری را دارا است. اغلب سیالات خنک کننده موجود، برای خودروهای سواری سبک فرموله شده اند و با توجه به موارد ذکر شده، خودروهای سنگین نیاز به ضدیخ ویژه ای، متناسب با سیستم موتور و رادیاتور خود دارند. جدیدترین سیال خنک کننده طراحی شده مخصوص خودروهای دیزلی سنگین، دارای خصوصیات زیر هستند:
افزودن اندکی سیلیکات به پایه گلیکول
استفاده از مواد افزودنی ویژه برای جلوگیری از خوردگی آب بندها
استفاده از مواد افزودنی با نیترات کم به منظور جلوگیری از جوش خوردن قطعات به یکدیگر (انتقال بهتر حرارت)
دارای ترکیبات Surfactant برای جلوگیری از پوشاندن سطح سیستم خنک کننده با مقادیر اندک روغن و افزایش انتقال حرارت.
در پایان یادآور می شود ضدیخ، ضدجوش، ضدزنگ یکی از محصولات معتبر شرکت نفت پارس است که از استانداردهای ملی و بین المللی تایید شده برخوردار می باشد.




نویسنده: آنیتا برجیس
کارشناس کنترل کیفیت و تحقیقات نفت پارس
ماهنامه نفت پارس

MAHDI-TONDAR
06-12-2012, 12:06 PM
پرشین خودرو: یکی از عمومی ترین معایب خودرو به ویژه در فصل تابستان که تقریبا اکثر رانندگان با آن مواجه می شوند بالا رفتن حرارت بیش از حد موتور خودرو یا در اصطلاح داغ کردن موتور خودرو است.
به گزارش «پرشین خودرو»، اقدامات زیر مواردی است که به اقدام صحیح در این هنگام توسط راننده کمک می کند.
1. با احتیاط کامل سرعت خودرو را کاهش داده و با توجه به اطراف از جاده خارج شده و اتومبیل را متوقف، دنده را خلاص کرده و ترمز دستی را بکشید باید به این نکته توجه داشت که به هیچ عنوان در این شرایط خودرو را خاموش نکنید.
2. کولر اتومبیل را خاموش کنید.
3. در صورت خروج آب جوش یا بخار آب از رادیاتور یا مخزن ذخیره، موتور را به علت کم آبی خاموش نکنید و به تدریج مقداری آب داخل رادیاتور بریزید تا موتور خنک شود.
4. بازدیدهای نظری تسمه پروانه جهت پارگی یا شل بودن، همچنین بازدید از نشت آب رادیاتور، شیلنگ ها و زیر اتومبیل به ویژه هنگام مبادرت به سفرها با مسیر های طولانی در دفعات مختلف.
5. در صورت پارگی یا شل بودن تسمه پروانه و یا نشت آب به هر علت موتور را باید خاموش کنید.
6. در صورت سالم بودن تسمه پروانه اجازه دهید موتور چند دقیقه ای با 1500دور در دقیقه در حالت خلاص کارکند چرا که این عمل باعث خنک شدن سریع موتور می شود.
7. در صورت جوش بودن آب رادیاتور قبل از سرد شدن آن به هیچ عنوان اقدام به باز کردن درب رادیاتور نکنید چرا که امکان دارد آب جوش داخل رادیاتور به اطراف یا صورت شما پاشیده شود.
************************************************** ************************************************** ******************************
اختراع سامانه خنک کننده موتور خودرو
پرشین خودرو: سامانه هوشمند خنک کننده موتور خودرو در شیراز طراحی و ساخته شد.
به گزارش «پرشین خودرو»، مسعود تمدن جوان 22 ساله اهل فیروزآباد فارس این سامانه را طراحی کرده است.
رئیس بنیاد نخبگان فارس گفت: این سامانه متشکل از رله، تربومتر، پمپ، مخزن، سنسور القایی، میکرو سوئیچ و میکروکنترلر است.
این سامانه با نصب بر رادیاتور خودرو، به طور هوشمند از جوش آوردن رادیاتور خودرو و بالا رفتن آمپر جلوگیری می کند.
سامانه هوشمند خنک کننده موتور خودرو با نصب سنسور روی فن، با استفاده از تربو متر و سامانه هشدار دهنده سخنگو، راننده را از غیرفعال بودن فن آگاه می کند، همچنین اگر حجم آب رادیاتور، کم باشد، به خودرو اجازه استارت زدن و روشن شدن را نمی دهد.
این سامانه مجهز به فن اضطراری و پمپ و مخزن آب است که در صورت غیر فعال شدن فن، فن اضطراری را فعال کرده و سبب پایین آمدن آمپر می شود.
همچنین هنگامی که آب رادیاتور کم شود با استفاده از میکرو سوئیچ آب را از مخزن جایگزین به رادیاتور می رساند.
خلفی افزود: هوشمند خنک کننده موتورخودرو از سوی شرکت ایران خودرو نیز دارای تأییدیه فنی است.
مسعود تمدن مبتکر این سامانه گفت: این سامانه با هزینه ای کمتر از 80 هزار تومان بر روی خودروهای سبک و سنگین ایرانی قابل نصب است.
این اختراع خرداد امسال به شماره 74865 در اداره کل ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی به ثبت رسیده است.

MATIN
04-15-2015, 10:23 PM
چهارشنبه 26 فروردين 1394
موفقیت دانشجویان دانشگاه فنی و حرفه ای؛
ساخت و طراحی سیستم تخلیه آب موتور و رادیاتور
دانشجویان آموزشکده فنی و حرفه ای شهید بهشتی کرج موفق به ساخت سیستم تخلیه آب موتور و رادیاتور به منظور سرویس و تعمیرات خودرو شدند

به نقل از مهر، محمد همدانی و رضا مازیار دانشجویان آموزشکده فنی و حرفه ای شهید بهشتی کرج موفق به طراحی و ساخت سیستم تخلیه آب موتور و رادیاتور به منظور سرویس و تعمیرات خودرو شدند، این سیستم بر روی تمامی خودرو های ایرانی و خارجی و تمامی وسایل نقلیه ای که دارای رادیاتور باشد کاربرد دارد. یعنی نیازی به تغییر در سیستم های حاضر برای نصب این سیستم نیست و فقط عملگرهای این سیستم روی مدار نصب می شوند.
بر اساس این گزارش، این سیستم دارای ۴ قابلیت مهم و کاربردی است. سیستم تخلیه آب موتور و رادیاتور به منظور سرویس و تعمیرات خودرو، جلوگیری از جوش آوردن خودرو و جبران اتوماتیک کمبود مایع خنک کننده در موتور و رادیاتور، تخلیه و ذخیره اتوماتیک مایع خنک کننده موتور و رادیاتور در هنگام تعمیرات و همچنین هواگیری اتوماتیک مدار مایع خنک کننده موتور است.
همچنین با توجه به سیستم خنک کاری موتور خودرو های امروزی، در اکثر سیستم ها باید مدار هواگیری و سطح آب خنک کننده موتور چک شود و گاهی در بعضی مواقع خواص خودرو به علت ایجاد مشکلی در سیستم خنک کاری موتور جوش می آورد و قابل ذکر است که امروزه مشکل جوش آوردن بسیار کم شده است اما در بعضی موارد رخ می دهد؛ حال این سیستم تمامی موارد بالا را به صورت اتوماتیک و با فرمان راننده انجام می دهد به جز قابلیت جلوگیری از جوش آوردن که تمام اتوماتیک است.
این سیستم در تمامی خودروهای سواری و سنگین کاربرد دارد و راننده می تواند در صورت نیاز در یک جاده خارج از شهر بدون مراجعه به تعمیرگاه فقط با فشردن چند کلید آب موتور خودرو را با آب جدید و خنک تعویض کند ، موتور و رادیاتور خودرو را هواگیری کند، کسری آب مدار خنک کننده موتور را جبران کند و تمامی اعمال بالا را می توان در حالت حرکت خودرو و بدون توقف انجام داد. همچنین تمامی این موارد از داخل کابین خودرو و توسط راننده کنترل می شود.
هزینه ساخت این سیستم بسیار ناچیز و دارای صرفه اقتصادی است و این سیستم را می توان بر روی خودروی خود نصب یا در همان اول ساخت ، در کارخانه روی خودرو نصب کرد.

مزایای اختراع
جلوگیری از آسیب دیدن موتور در اثر تنش های حرارتی، جلوگیری از ماندن خودرو در راه به دلیل نقص در خنک کاری موتور، جلوگیری از هدر رفتن مایعات افزوده شده به موتور در هنگام تعمیرات، امکان نصب بر روی تمامی خودرو های دارای رادیاتور آب، امکان خرید و تهیه سیستم به قیمت مناسب با صرفه اقتصادی، امکان سفارش آپشن های اختیاری و غیر اصلی یا جانبی سیستم که اختراع بر اساس این آپشن ها ثبت نشده است مانند سیستم هوشمند ضد جوش خودرو ، جبران اتوماتیک کمبود آب موتور و هواگیری اتوماتیک مدار آب موتورکه قبلا توسط دیگر افراد ثبت اختراع شده اند همچنین امکان نصب سیستم بر روی خودرو های کار کرده فعلی از مزایای این سیستم است.